Æðruleysið á lífsgöngunni ..

Birt þann af
1

Mamma mín er til heimilis á hjúkurnarheimilinu Droplaugarstöðum og hefur verið það núna bráðum í tvö ár. – Ég heimsæki hana reglulega, svona u.þ.b. einu sinni í viku og svo erum við systkinin sem búum hér á landi með „heimsóknarkerfi“ – þannig að við skiptum helgunum á milli okkar. –

Það er erfitt að horfa upp á mömmu sína fjarlægjast.  Mamma er með heilabilun,  sem er kölluð „Vascular Dementia“ – sem má þýða sem æðaheilabilun, – sem er annar algengasti hrörnunarsjúkdómurinn á eftir Alzheimer.  Blóðflæðið minnkar til heilans og því fylgir m.a. að minnið fjarar út og fólk verður utan við sig og ringlað. –

Það er lán í óláni að mamma komst inn á þetta góða hjúkrunarheimili þar sem hún hefur stórt einkaherbergi með dótið sitt, með fullt af myndum af barnabörnunum og sína persónulegu muni. – Þar eru að vísu rúm frá stofnuninni, náttborð og nú það nýjasta; hjólastóll – sem mamma forðast að vísu eins og heitan eldinn.  Það er ótrúlega mikill sjálfstæður vilji í henni og stundum gerir hún hluti sem maður trúir eiginlega ekki að séu henni færir.

Starfsfólkið er að gera sitt besta, og sumt fer langt fram úr sér og má þar helst nefna hana Rósu, sem dekrar við fólkið og er alltaf eins og sólin.

Það eru alls tíu konur á deildinni hennar mömmu og mamma er alls ekki sú „veikasta“ og mamma er sem betur fer yfirleitt glöð og sátt. – Það léttir okkur ættingjum hennar heimsóknirnar. Stundum er hún þó þannig að hún getur ekki haldið sér vakandi og það er auðvitað erfiðara að heimsækja hana við þær aðstæður.

Mamma hefur oft verið þannig stödd að við höldum að það sé komið að því síðasta, en ég hef ekki lengur tölu á því hversu oft hún hefur komið „til baka“ – en það er á þessum tímum þegar hún er einmitt sem verst,  að það er erfiðast að heimsækja.  Og svo hefur það stundum bara erfið áhrif að heimsækja deildina og sjá hinar konurnar.  Því ekki eru þær allar eins sáttar og mamma. –

Í gær fór ég sem oftar að heimsækja mömmu og þá kom Vala dóttir mín með mér. Við vorum heppnar,  mamma sat frammi í setustofu og var í þokkalega góðum gír, svona miðað við hennar ástand. –

Ég þarf samt einhvern veginn alltaf að hjúpa mig svolítið og ganga þarna inn og út með æðruleysið í huga.  Með sáttina í hjartanu yfir því sem ég fæ ekki breytt,  en um leið þarf ég að minna mig á það sem ég FÆ BREYTT. –

Ég get ekki breytt lífi né ástandi móður minnar. – En eins og ég sagði við Völu mína á leiðinni í lyftunni niður.

„Við skulum nýta þetta til að átta okkur á mikilvægi þess að lifa lífinu lifandi!  “

Margir upplifa hjúkrunarheimili eins og biðstofu. – En hvað með okkur hin sem erum yngri, frískari, með heilann í lagi (eða svona að mestu leyti í lagi? ;-)) ..  Erum við nokkuð að lifa lífinu okkar, eins og við séum sitjandi á biðstofu, og eftir hverju erum við að bíða? –

Hvað er það sem hlammar okkur niður í sófann (ekki það að það sé ekki í lagi að velja sófann við og við, og njót þess að hvíla sig) – en svona almennt þegar sófinn er orðinn besti vinurinn? ..

Ég heyrði nýlega setningu sem hefur verið mér hugleikin,  „Put the happiness in front of the carriage“ – sem mér finnst gaman að þýða;

„Láttu hamingjuna fyrir framan hestvagninn“ ..

Og þá er hamingjan hesturinn sem við setjum fyrir framan hestvagninn, – enda myndum við aldrei setja hestinn fyrir aftan og ætlast til að vagninn drægi hestinn.

Flestir þekkja söguna sem sögð er af indjánahöfðingjanum og baráttu úlfanna tveggja.

Annar þeirra er:
ótti, reiði, öfundsýki, græðgi, hroki, sjálfsmeðaumkun, rógur og svik.

Hinn er:
Gleði, kærleikur, auðmýkt, tillitsemi, gjafmildi, sannleikur og samhugur með öðrum.

Eitt barnanna spurði: Afi, hvaða úlfur vinnur?

Sá gamli horfði alvörugefinn á barnahópinn og sagði:

Sá sem þú fóðrar.

Ef við breytum nú sögunni og setjum hesta í stað úlfa,  hvor hesturinn er líklegri til að dafna og fyllast eldmóði til að draga vagninn? –

Hvað dregur okkur sjálf áfram og hvað dregur okkur niður? –

Hvað er á okkar andlegu næringartöflu? –

Erum við að næra okkur með illmælgi, öfund, skömm, samviskubiti,  baktali, ofbeldi, reiði, neikvæðni, illsku, gremju, ótta, hatri, dómhöru og fleiru í þessum dúr? …

Eða nærum við okkur með þakklæti, jákvæðni, hugrekki, sátt, elsku, vinarþeli, samhug, samvinnu, trú, von og kærleika? …

Við þurfum væntanlega ekki mikið vit til að greina þarna á milli, hvort er okkur hollara og hvort veitir okkur meiri hamingju. –

Við vitum öll að hreyfing og hollur matur er góð fyrir heilsuna, en …… en hvað? –  Við þurfum að vilja og við þurfum að taka skrefin ..

Við sækjum nefnilega í margt af þessu sem er vont og dregur úr okkur, alveg eins og við sækjum í það sem er óhollt fyrir frumur líkamans.  Sækjum í það sem fitar okkur þó að við viljum ekki fitna og séum e.t.v. í hættulegri yfirþyngd! ..

Ég held að þetta sé það sem Eckhart Tolle talar um, þegar hann talar um að næra sársaukalíkamann.  Við erum að næra sársauka okkar í stað þess að næra hamingju okkar.   Tolle segist t.d. vera hissa að í veröld sem stærstur meiri hluti mannkyns vill frið en ekki stríð,  vill ofbeldislausan heim, séum við að kaupa okkur inn á ofbeldismyndir. –

Nýlegar voru hugmyndir á lofti að fjöldamorðinginn Anders Breivik hefði orðið fyrir áhrifum af ákveðinni bíómynd. – Við vitum alveg að fjölmiðlar, tölvuleikir,  kvikmyndir o.fl.  hefur áhrif á undirmeðvitundina.  Það hefur áhrif til ills,  en sem betur fer hefur það líka áhrif til góðs.  Það er til fullt af „feel-good“ myndum,  sem skilja mann eftir með sólina í hjartanu. –

Ég er ekki að tala um að við eigum að láta eins og ofbeldi þrífist ekki, – en við eigum ekki að fóðra það. –

Alveg eins og með úlfinn – sá sem þú fóðrar vex og dafnar og sá sem þú sveltir veslast upp og deyr. –

Þetta gildir um allt, þetta þekkja þau sem eru með „græna fingur“ – og huga að garðinum sínum og þetta gildir að sjálfsögðu um börnin okkar, –  ekkert þurfa börn, eða fátt, frekar – en athygli frá foreldrum sínum. –  Þau visna ekki og deyja við athyglisskortinn og áhugaleysið, en eitthvað innra með þeim veikist þegar þau fá ekki athygli.  Ég las í bók sem ég kynnti mér á námskeiði í HR, sem ber heitið „Well-Being“ að mikilvægi athyglinnar er sannað.  Það sem er mikilvægast og í fyrsta sæti er:

Jákvæð athygli, þ.e. að taka eftir hinu jákvæða,

í öðru sæti er að taka eftir hinu neikvæða

og það versta er að veita EKKI athygli, eða að vera afskiptalaus með öllu.

–  Allir þurfa að sjást, og það er vont að upplifa sig ósýnilega/n.

Hamingjan og gleðin vill heldur ekki vera ósýnileg, hún þarf athygli og næringu til þess að geta dregið hestvagninn. –

Louise  Hay er þekkt kona, sem hefur skrifað margar bækur um hvernig hún vann sig út úr neikvæðri „forritun“ sem barn. Hún talar um sig sem 85 ára unga en ekki gamla, og  hefur notað þessa jákvæðu næringafræði. Hún hefur vanið sig á að virkja hugann til jákvæðni með því að fara með daglegar staðhæfingar,   eða  „affirmations“ –

Þessar staðhæfingar sem við þörfnumst  er ekki erfitt að finna, – þær eru andstæða þess niðurrifs, eða þeirra orða sem margir nota daglega og við flest ef ekki öll.  Niðurrifs og afneitunar á okkur sjálfum. –  Í stað þessa niðurrifs þurfum við að fara að samþykkja og það gerum við m.a. með jákvæðum staðhæfingum. –

Orð eru álög, eins og Sigga Kling segir í samnefndri bók.

Í staðinn fyrir að segja „Ég er lúser“  – segjum við  „Ég er sigurvegari“ ..  Við höfum val um að klæða okkur í annars vegar „Winner bolinn“ á morgnana eða „Loser“ bolinn .. Við getum fóðrað lúserinn í okkur og við getum fóðrað þann sem tapar.  –

Það er mikilvægt að þó að það gerist ekki nein barbabrella á einum degi, þá alveg eins og neikvæða sjálfstalið hefur e.t.v. komið okkur í neikvæðan gír á löngum tíma,  þá tekur jákvæða talið sinn tíma. – En það virkar ekki ef því er bara hætt.  Það þýðir ekkert að fara bara í jákvæðniátak í þrjá daga og svo búið.  Lífið er ekki átak,  kúr, eða spretthlaup,  heldur er lífið langhlaup.  Ég held það standi meira að segja utan á GH magazine! .. (Góði hirðirinn).   –

það hljóta allir að vera sammála hvorn úlfinn, eða hestinn þeir vilji helst fóðra.

En hvernig breyti ég gömlum vana, ef ég er búin/n að tala niður til mín og vera í sama hjólfarinu svona lengi?  –

„We are what we repeatedly do. Excellence, then, is not an act, but a habit.“ – (Aristotle)

Ég fékk þýðingu á þessu frá Jóhanni Pétri Sturlusyni, sem einmitt hefur sérhæft sig í því sem kallað er breytingastjórnun og er með ráðgjöf þar að lútandi hjá www.stjornun.is , – en það á viðskiptasviði, – en það merkilega er að það sem virkar á einu sviði virkar venjulega á öðru líka! ..

„Endurteknar athafnir móta hver við erum. Yfirburðaárangur næst því ekki með skammtímaátaki heldur með venjum eða lífsstíl – Við erum skepnur vanans.“ 

Við upplifum oft að við séum föst, – við höfum ekki val, en við höfum a.m.k. val um viðhorf, við höfum val um andlega næringu, og líkamlega. Hvernig væri að byrja þar.  Breyta einu í einu?

Það er „win-win“  ástand að velja hið góða og jákvæða, vegna þess að það sem við segjum og gerum hefur ekki síst áhrif á okkur sjálf.

Þannig virkar bergmál lífsins,  við köllum  „þú ert  fífl“ í bergið og það endurómar til okkar.  Við köllum „þú ert frábær“ í bergið og það endurómar til okkar … við getum notað þetta með „winner“ – „loser“ .. hugtökin. –

Á sama hátt virkar t.d. gremjan, gremjan i garð annarra, – þegar við pirrumst á fólkinu í kringum okkur, höfum e.t.v lent í uppákomu og sitjum uppi með sárt ennið, sofum ekki, liggjum andvaka með gremjuna mallandi á meðan sá eða sú sem við erum gröm útí sefur kannski værum blundi. – Hver borgar þann reikning og hvaða áhrif hefur það á okkur að hafa svona leigjanda sem borgar ekki húsaleigu í höfðinu? –

Það þarf hugarfarsbreytingu til að tileinka sér og fóðra sig með því góða,  stundum þarf ákveðinn kjark eða hugrekki til þess.  Hugrekki til að stíga upp úr gömlum siðum og gömlum vana. –  Hugrekki til að segja upphátt:  ´“Ég er sigurvegari“ .. og það þarf trú. Það þarf sýnina, að sjá fyrir sér sigurvegarann og það þarf trúna til að trúa á hann, ef að við trúum því ekki af hverju ættu hinir að gera það? – ..

Við þurfum að standa upp og fara að ganga lífsgönguna,  lifa lífinu lifandi meðan við höfum tækifæri, orku og val – nýta okkur þann fjársjóð sem innra með okkur býr og kemur okkur áfram,  setja hamingjuhestinn fyrir framan kerruna og slá svo í! …

GUР gefi mér æðruleysi

Til að sætta mig við það sem ég get ekki breytt

Kjark til að breyta því sem ég get breytt

Og vit til að greina þar á milli

Þakkir til allra þeirra sem hafa verið samferða mér hingað til á lífsgöngunni, sem hafa kennt mér, leitt mig og hvatt .. líka sem hafa verið mér erfið/ir, þvi að þar hef ég líka lært.

– Lífsins skóli færir okkur endalaus verkefni til að takast á við.

(Ég notaði þennan grunn sem fyrirlestur hjá Hafnarfjarðardeild Rauða krossins fyrir fólk í atvinnuleit.)

Erum við kjúklingar? …

Birt þann af
2

Eftirfarandi grein er endurunninn af grein minni á mbl.is „hænur hafa ekki val“ – en ég er að færa brot af því besta hingað yfir á wordpress síðuna, – og endurbæta.

Ég hef verið að íhuga hvers vegna við; manneskjan í vestrænu nútíma þjóðfélagi, værum svona miklir neytendur.  Já neytendur og þá þiggjendur í leiðinni.  Jafnframt hef ég íhugað hvers konar neysla er í gangi og hver sé orsök hennar.  Tímarnir hafa breyst og við þurfum að fylla í tóm-stundirnar okkar.

Ég tel að ákveðið tómarúm hafi myndast í „velmeguninni“ og um leið í vanlíðaninni.  Í vanlíðan höfum mið mikla þörf  fyrir að „gleðja“ okkur með ýmsum hlutum sem okkur finnst við verða að eignast, – eða með að drekka eða borða of mikið.  Þá erum við ekki að eignast hluti eða borða vegna þess að við erum í raun svöng, eða að okkur vanti eitthvað nauðsynlega. Við erum að seðja  hinn vanlíðandi einstaklng.   Að seðja þann sem er hefur sár.

Vandamálið er að við verðum ekki södd af þessu, hvorki andlega né líkamlega.  Þetta er í raun eins og að missa piss í skóna,  stundarfriður og ekkert meira og meira að segja er stundarfriðurinn oft blendinn því að þegar við erum að næra þessa vanlíðan (og undir niðri vitum við að við erum að gera það) þá erum við oft full af skömm eða samviskubiti, bæði á meðan því stendur og eftir á.

Sérstaklega hvað t.d. mataræði snertir.

„Æ, ég veit ég á ekki að borða yfir mig“

„Ferlegt vesen – ég ætlaði ekki að borða allt þetta súkkulaði – snakk – brauð …“ eða hvað það er sem þú VEIST að er þér óhollt til langs tíma litið.

„Úff, mér líður nú bara illa eftir þessar fréttir“ ..

„Ojbara – hvað þetta var viðbjóðslegur karakter í þessari mynd“ ..

„Ég ætla að fela þessa skó, segi engum frá því að ég hafi eytt öllum þessum peningum og ég hafði ekki efni á því“ .. eða  „á þúsund pör fyrir heima“ …

Allt er þetta dæmi um manneskju sem er að myndast við að næra eitthvað.  Í raun er hún að næra vanlíðan sína.  Það skiptir ekki máli hvort hún er rík eða fátæk.

Til þess að átta sig á því hvernig okkur líður í raun, skiptir máli að vera viðstödd sjálfa/n sig.  Vera með andlega nærveru við sjálfan sig.  Leita inn á við og leita sátta við þessa í raun dásamlegu veru sem þú ert.

Sættast við sig,  bera virðingu fyrir sér,  bera virðingu fyrir náunganum.  Slúður, öfund og baktal er eitt form slæmrar neyslu,  sú næring er ekki uppbyggileg fyrir neinn. 

Uppbyggilegt er mikilvægt orð í þessu sambandi.  Við erum að vaxa, þroskast, dafna ..

Í dag er mikið talað um lífrænt ræktaðan mat.  Dýr sem alast upp við gott fóður og góð skilyrði gefur mun hollara kjöt af sér – og mun hollara fyrir okkur að snæða.

Ef við hegðum okkur eins og hænur í búri sem fá tilbúið fóður,  erum heft í búrunum (af okkur sjálfum) þá endum við sem slæmar og óhollar hænur.

chicken-in-cage.jpg

 

 

 

Hænur sem fá að vappa úti í sólarljósinu – nú eða í rigningunni,  gefa af sér „hamingjuegg“ og stundum kallaðar hamingjuhænur.

hamingjuhaena.jpg

 

 

 

 

 

Munurinn á mönnum og hænum, er m.a. sá að við höfum val,  við getum útbúið okkur nokkurs konar „Rimla hugans“ eins og Einar Már rithöfundur kallaði það í bókartitli sínum.  Við getum boðið okkur upp á myrk og aðþrengd búr og vont fóður sem fitar okkur hratt og vel.  En við getum líka valið að sleppa rimlunum,  frelsa hugann og næra okkur með góðu fóðri.

Við erum heppin að vera ekki hænur!

Hófsemd er orð sem Íslendingum er ekki sérlega tamt,  ekki mér heldur, en hefur verið mér hugleikið undanfarið.

Allt sem er „of“ eitthvað er yfirleitt vont.  Ofát, ofneysla.  „Öfga“ eitthvað er líka vont, og talað um að fólk sveilist öfganna á milli.

Dæmi um slíkt eru blessaðir megrunarkúrarnir.  Þess vegna eru þeir slæmir,  því að þeir stuðla að öfgum á milli.  Jójó þyngd.

Meðvitund er annað lykilorð,   að gera sér grein fyrir hvenær maður er raunverulega saddur,  hvenær maður þarf á nýjum skóm að halda.  Hvenær maður hefur fengið sér nóg í glas o.s.frv. Við verðum eins og áhorfendur að eigin gjörðum og um leið okkar bestu vinir eða vinkonur.

Til þess að átta sig, þarf maður að þekkja sjálfa/n sig, átta sig á sjálfri/sjálfum sér.  Sjálfsþekking fæst með því að spyrja sig spurninga,  skoða hvað er ysta lagið og hvað er í innsta kjarna.

onion_core.png

Það er talað um að við flysjum laukinn og komumst þannig að kjarnanum. Það fara nú margir að gráta við það og það er bara eðlilegt og allt í lagi.  Það er líka gott að ræða við einhverja nána, vini og vandamenn og biðja þá um að vera heiðarlega í okkar garð.

Þegar við áttum okkur á sjálfum okkur,  rótinni fyrir því að við sækjum í hina og þessa neysluna, þráhyggjuna eða hvað það nú er sem er ekki að virka uppbyggilegt,  getum við farið að vinna í uppbyggingunni.

„You have to see the pain to change“ – Við þurfum að sjá sársaukann og viðurkenna hann til að breytast. –

Það er stundum kallað að viðurkenna vanmátt sinn.  Að einhvers staðar á leiðinni fórum við út af veginum, og þurfum að komast inn á veginn aftur.  Þá er gott að leita leiðsagnar.

Að viðurkenna vanmátt sinn er um leið hugrekki og styrkleikamerki, þó það virki þversagnarkennt.  Það er sterkara að lifa í sannleika en í blekkingu.  Það er merki um styrk að biðja um hjálp.  Að vera en ekki sýnast.

Það þýðir heldur ekki að við séum ekki verðugar og góðar manneskjur.  Það þýðir að við erum tilbúin að takast á við að eiga gott líf.  Veita okkur lífsfyllingu sem nærir, en ekki fylla tómið inni í okkur með rusli.

Dæmi um nærandi lífsfyllingu:

  • samvera með maka (ef við eigum maka – og það er æskilegt að sé á sömu línu og maður sjálfur)
  • samvera yfirleitt, með börnum, fjölskyldu, vinum. – með sjálfum sér og Guði.
  • alls konar list, bæði að þiggja og skapa – uppbyggileg sköpun
  • hrós
  • hlátur
  • lestur á nærandi efni – sem þér líður vel af
  • matur með góðri næringu sem borðaður er við góðar aðstæður (ekki fyrir framan ísskápinn)
  • göngur, fjallgöngur, ferðalög,
  • spila spil
  • dansa
  • syngja
  • leika
  • skrifa
  • teikna
  • hugleiða
  • að hanna fallegt heimili
  • að vera í náttúrunni
  • að þakka hið hversdagslega – það sem við venjulega lítum á sem sjálfsagðan hlut
  • o.fl. o. fl….

Við verðum að hafa í huga að fara ekki út í öfgar,  hvorki of né van.   Finna hvenær er komið nóg, finna hvenær vantar. Skalinn er 1-10,  hvar erum við stödd á hamingju-eða hungurskalanum, bæði hvað mat og aðra neyslu varðar.

Það er mikilvægt að átta sig á því hvað er það sem veitir manni í raun lífsfyllingu, sátt, farsæld og gleði.

Á listanum hér fyrir ofan er mikið talað um samveru,  margir eru einmana, einangraðir og finnst það bara ekkert gott.  Það er afleiðing þess þjóðfélags sem við lifum í,  þó að við vildum eflaust ekkert okkar skipta við þá sem lifðu hér á Íslandi á tímum baðstofulofta þá var fólkið a.m.k. saman.  Fjölskyldur þurfa að huga að því að tengjast betur, vinir að huga að vinum sínum.  Sjálf er ég oft einmana og hef hugsað til allra hinna sem eru einmana – að mynda vinabönd við annað einmana fólk, og vonandi finn ég aðferðafræðina við það.  Það skal tekið fram að við getum svo sannarlega líka verið einmana með fullt af fólki og í hjónabandi jafnvel,  ef fólk nær ekki góðu sambandi við hvert annað.

En auðvitað er þar meðalhófsreglan sem gildir líka, okkur þykir stundum gott að vera ein, í friði – það má bara ekki vera „of“ ..  Wink

Ég heyrði einu sinni dæmisögu um tvo fugla í búri, í búrinu höfðu þeir nóg að borða og í búrinu var öryggið. – Allt þeirra líf hafði söngur þeirra snúist um frelsið. –  Dag einn gleymdi eigandi búrsins að læsa því – og búrið var opið.  Annar fuglinn flaug af stað en hinn varð hræddur og færði sig innar í búrið. –

Gott er að spyrja sig hvar við erum stödd, hvers konar neytendur erum við og hvers konar neitendur líka kannski?  Erum við að afneita sjálfum okkur?  Færum við okkur innar í búrið þegar að frelsið er í augsýn? –   Þegar rimlum hugans er lyft ..

„Are you a chicken?“ ….

Við erum mörg hrædd við breytingar, og það er talað um að vera „chicken“ þegar við erum hrædd við eitthvað. – Öryggið liggur í hinu gamla.  Að gera og vera eins og við höfum alltaf verið.  En hvert hefur það leitt okkur og hvar erum við stödd í dag? –   Er eitthvað sem við getum gert eða breytt? –  Hvað með að byrja á okkur sjálfum? –

„Guð – gefi mér æðruleysi
til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt,
kjark til að breyta því sem ég get breytt
og visku til að greina þar á milli.“

Reinhold Niebuhr Carnegie

 

4046465128_5d68701d2c.jpg

„Frá sýn til raunveruleika“ … velgengni í námi

Birt þann af
Svara

Jóhanna Magnúsdóttir heiti ég og er sjálfstætt starfandi ráðgjafi hjá grasrótarsamtökunum Lausninni. –  Ég er Cand. theol að mennt,  það er að segja með embættispróf í guðfræði og með kennaramenntun á framhaldsskólastigi. Ég starfaði jafnframt sem aðstoðarskólastjóri hjá Menntaskólanum Hraðbraut í fimm ár.

Styrkleiki minn í því starfi, sem og í öðru hefur m.a. legið í því að vera nemendum fyrirmynd og hvatning. Að virkja, vekja og hvetja – eins og þjálfarar myndu segja: “að peppa fólk áfram.”   Og  vera því nokkurs konar andlegur þjálfari.

Mín staðfasta trú varðandi menntun er að vel þarf að hyggja að grunninum, og þá hvað varðar sjálfstyrkingu einstaklingsins.  Börn eru  eðlislægt mjög misjöfn, sum fæðast sterk, önnur eru viðkvæmari, en það er hægt að brjóta niður, en sem betur fer líka  hægt að byggja upp!

„Whether you think that you can, or that you can’t, you are usually right.“  Henry Ford

Að hafa trú á sjálfum sér –  er því grundvallandi í námi, eða í raun hverju sem við tökum okkur fyrir hendur. – Börn eða fullorðin börn!   Hugurinn flytur okkur hálfa leið, en aðeins hálfa og þar kemur að framkvæmdinni, takmarkinu og fókusnum. En trúin á okkur sjálf og velgengni okkar er ekki úr lausu lofti gripin, og við þekkjum það eflaust flest að hafa verið vantrúuð á eigin árangur eða frama.

Ég býð upp á fyrirlestur, t.d. fyrir foreldrafélög, sem kallast “Frá Sýn til raunveruleika”  en hann fjallar m.a. um það að byrja á því að skapa með því að sjá fyrir sér og missa í raun ekki fókus á sýninni.  Ef svo gerist, að kunna þá tökin á því að ná honum aftur, en gefast ekki upp.  Þá skiptir fallið ekki aðal máli, heldur hvernig staðið er upp á ný.

Þetta dæmi notaði ég við nemendur mína í framhaldsskólanum, og margir kláruðu stúdentspróf með þessa grafísku mynd af fjalli í huga – þar sem á toppnum var markið sem á stóð “stúdent”..

Til að sýnin virðist ekki of fjarlæg, eru búin til millimarkmið, og að sjálfsögðu er “stúdent”  ekki lokatakmark í lífinu,  og í sumum tilfellum er haldið á nýjan hól eða fjall, og haldið áfram.

Á þessari leið á ekki að vera leiðinlegt.  Menntavegurinn er ekki, eða á ekki að vera píslarganga, og því þarf að skoða “nesti” – “tæki” og fleira sem auðvelda undirbúning og gönguna upp.

Þar koma kennarar, starfsfólk skóla,  félagar, foreldrar, forráðamenn og aðrir sem barnið, unglingurinn umgengst auðvitað sterkt inn í myndina.  Hverjir eru hvetjandi og hverjir letjandi.  Hvað virkar og hvað virkar ekki? –

Hvaða þarfir og óskir hefur barnið mitt?

Er það að bera þá ábyrgð sem það þarf að bera sjálft, of mikla eða of litla ábyrgð? –

Nú ætla ég ekki að hafa þennan pistil lengri, en býð upp á ca. klukkutíma fyrirlestur auk fyrirspurna.  –  Verð á fyrirlestri er 45.000.-  Kem út á land, ef því verður við komið 😉

Virðingarfyllst,

Jóhanna Magnúsdóttir, guðfræðingur, kennari og ráðgjafi

www.lausnin.is

johanna@lausnin.is

s.6173337 eða 8956119

Síðumúli 13

105 Reykjavík

Skömmin – hið andlega krabbamein

Birt þann af
Svara

Skömmin – hið andlega krabbamein.

“Shame corrodes the very part of us that believes we are capable of change.” – Brene Brown.

eða –

“Skömminn tærir upp þann hluta í okkur sem trúir að við séum fær um að breyta.” – Brene Brown.

Skömmin er yfirleitt mun líklegri til að viðhalda ofbeldi en að uppræta það.

Orðið skömm er á sama plani og óttinn,  því að skömm og ótti lama, draga úr okkur, stöðva okkur í framgöngu og að koma fram með sögu okkar og sannleikann.

Skömminn byggir aldrei upp.

Samfélag sem er uppfullt af dómhörku og hefur litla samhygð viðheldur skömminni.

Sá eða sú sem er lagður í einelti upplifir skömm og segir því ekki frá.

Sá eða sú sem verður fyrir kynferðisofbeldi upplifir skömm og segir því ekki frá.

Sá eða sú sem upplifir andlegt eða líkamlegt ofbeldi af hvaða toga sem er upplifir skömm og segir ekki frá.

Skömmin liggur oft í því að viðkomandi upplifir að hann eða hún hafi “leyft” gerandanum að koma svona fram við sig – og eftir því sem lengri tími líður grefur skömmin sig dýpra og brýtur meira, – brýtur sjálfsmynd þeirra sem upplifir skömmina,   enda er ósk þeirra sem upplifa skömm að fara burt frá sjálfum sér.  Flýja tilfinningar sínar og þá um leið sjálfa/n sig.

Skömm leiöir því til fíknar, því fíkn er flóttaleið frá tilfinningum okkar og um leið okkur.

Besta leiðin til að snúa á skömmina er að ganga út úr henni,  hætta að láta hana stjórna – hætta að láta hana brjóta niður, reka okkur frá eigin lífi og/eða hindra hana í að leyfa okkur að lifa lífinu lifandi.

Það þarf hugrekki til að brjótast út úr þessari skömm.  Hugrekki eins og Guðrún Ebba sýndi þegar hún fór að tala og koma heim til sjálfra sín.  Hugrekki Sigrúnar Pálínu að gefa skömmina frá sér,  afhenda hana þeim sem hún tilheyrði.

Vandamálið er oft okkar “vitskerta veröld” – samfélagið sem samþykkir ekki, hefur ekki samhug – en er fullt dómhörku.

Það eru ekki mörg ár síðan að það þótti mikið hugrekki að koma út úr skápnum sem samkynhneigður.

Sumir og eflaust margir upplifðu samkynhneigð sína með skömm.  En hver plantaði skömminni hjá þeim?  – Jú, samfélagið samþykkti ekki samkynhneigð og ENN eru hlutar samfélagsins sem samþykkja hana ekki (eða kynlíf samkynhneigðra)  og það er varla öfundsvert að vera meðlimur í kirkju t.d. sem samþykkir þig ekki eins og þú ert og leiðir þínar til að upplifa kærleika til annarrar manneskju.

Á sama máta þurfum við að spyrja okkur hvernig samfélagið plantar skömm í þau sem ekki eiga hana skilið og langt í frá.  Í raun á enginn skömm skilið.  Því skömm brýtur bara niður.  (En það er önnur umræða og lengri).

Hugum aðeins að orsökum að því að eineltisþoli eða sá/sú sem er beitt ofbeldi segir ekki frá – hvaða skömm upplifir hann og hvernig er komið fram við hann?  Er það ekki í sumum tilfellum að hann er álitinn vandamálið og vandræðin?  ..

Samfélagið, við öll,  þurfum að taka okkur á.

Við viljum öll að hinir haldi að allt sé í lagi hjá okkur, að við verðum ekki álitin nógu góð eða nógu fullkomin ef að við eigum við vandamál að glíma.  Þá setja allir upp grímu fullkomnunar og lífið verður eins og leikrit þar sem hver leikur það hlutverk sem af honum er ætlast, – lífið verður einn allsherjar blekkingarleikur.  Stundum á bak við grímu skammar.

Það er þegar við tökum niður grímurnar, grímu fullkomleikans, grímu skammar og gefum frá okkur skömmina og upplifum sannleikann sem við frelsumst.  En samfélagið verður að vera tilbúið fyrir sannleikann.  Sannleikurinn er oft óþægilegur og erfiður,  en hver og ein manneskja verður að fá tækifæri til að vera heyrð og fá að vera hún sjálf – án þess að bæla sannleikann innra með sér.

Það sem þarf er hugrekki, lifa af heilu hjarta – samfélagið þarf samhygð og losna við dómhörkuna.

Þannig geta allir farið að segja sína sögu,  jafnvel ofbeldismaðurinn – sem í flestum tilfellum á sína bældu ofbeldissögu  að baki.  Kannski hans ofbeldi hefði aldrei fengið að grassera ef að hann hefði sagt sögu sína fyrr.  Losnað við skömmina sem hann burðaðist með?

Skömmin er lævís og lúmsk. Heilu hjónaböndin hafa hangið saman að miklu leyti á skömm.  Skömminni við að slíta hjónabandinu,  skömm annars aðilans fyrir að hafa “leyft” hinum að koma illa fram við sig,  skömminni við að láta tala niður til sín og óvirða.   Og svo skömminni við að láta vonda hluti viðgangast of lengi.

Skömmin getur líka birst í því að þú ert búin að láta þig “gossa” – hefur hætt að sinna þér, sett þig aftast í forgangsröðina, hefur hætt að virða þig og elska,   bæði andlega og líkamlega,  þú ert búinn að vanvirða líkama þinn (og andann)  með sukki og ólifnaði, jafnvel hreyfingarleysi og þú skammast þín fyrir það,  en færð þig ekki til að gera neitt í því.  Hvað veldur?  – Jú, skömmin sem tærir og óttinn sem lamar.  Þetta kallast sjálfskaparvíti, víti sem skapast af skömm.

Skömmin er eins og krabbamein, eftir því fyrr sem hún uppgötvast og eftir því fyrr við losum okkur við hana eru meiri líkur á bata.

Ég trúi því að skömmin geti gert okkur veik, mjög veik. Hún tærir upp eins og dropi sem holar stein. Hægt en ákveðið.  Auðvitað er það líka skömmin sem rekur marga í það að taka eigið líf.

Skömmin við mistök, skömmin af því að standa sig ekki – gagnvart sjálfum sér og/eða gagvart öðrum,  skömmin við að horfast í augu við heiminn sem er stundum svo dómharður.  En við getum líka verið okkar hörðustu dómarar.  

Þú átt allt gott skilið og þú átt lífið skilið.  Heart

Svo felldu varnirnar, opnaðu hjarta þitt  eða biddu um hjálp til þess, hjálpina sem býr orku heimsins og hjálp þinna nánustu.  Skömminni var plantað í þig einhvers staðar á leiðinni, jafnvel í æsku, en því miður erum við þannig gerð að við sjálf viðhöldum henni með niðurbrjótandi sjálfstali.

Þess vegna verðum við að snúa frá því.

Segðu frá, segðu þína sögu og umfram allt farðu að tala fallega til þín og  slepptu haldinu á hlekkjum skammarinnar og komdu heim til þín.

Heim til lífsins.

Jákvætt sjálfstal virkar sem móteitur við neikvæðu sjálfstali, svo að uppbyggingin felst í því að fara að viðurkenna sig, tala fallega um sig og til sín, og taka inn góða næringu fyrir sál og líkama.

Hér er hægt að hlusta á Brené Brown.

Hvernig aftengjum við okkur hinu heilaga og missum þannig heilindi okkar?

Birt þann af
1

How We Separate Ourselves From The Divine – skv. Lissa Rankin

1.     Speaking badly about someone else (regardless of whether or not we’re „right“)

(Að tala illa um aðra, hvort sem við höfum rétt fyrir okkur eða ekki, – ég vil bæta við hér að tala illa um okkur sjálf)

2.     Lashing out in anger

(Að bregðast við með reiði, – við sjáum yfirleitt eftir því, gott að muna eftir stop merkinu eða að telja upp að 10)

3.     Holding a grudge and choosing not to forgive

(Að viðhalda gremju og velja að fyrirgefa ekki, – ef við eigum erfitt með að fyrirgefa sjálf, er mitt ráð að biðja Guð/æðri mátt/hið heilaga að aðstoða mig við það)

4.     Judging others

(Að dæma aðra, dómharka er andstæða umburðalyndis)

5.     Excessive busyness that keeps us from feeling a sense of spiritual connection

(Vinnufíkn eða því líkt, við finnum allt til að gera til að flýja tilfinningar okkar, eða stunda andlega iðju eins og að hugleiða og þykjumst ekki hafa tíma, en gefum okkur aftur á móti e.t.v. tíma til að horfa á sjónvarpið marga tíma að kvöldi ;-).. „andleg tenging“ getur verið við fólk, við okkur sjálf og við „hið heilaga“ )

6.     Cheating

(Að svindla – munum að taka okkur sjálf með inní pakkann – verum heiðarleg gagnvart sjálfum okkur og öðrum)

7.     Betraying a confidence

(Að bregðast trúnaðartraust – svipað og númer 6. )

8.     Failing to nurture your body as the temple that it is (smoking, overeating, not exercising, etc)

(Við bregðumst líkama okkar – stundum hryðjuverk á honum jafnvel, – en líkaminn er musteri okkar eins og við vitum – við gerum það með ýmsum hætti; með reykingum, ofáti, hreyfingarleysi o.s.frv)

9.     Overindulging on mind-altering substances that distance you from the Divine (drugs, alcohol, etc.)

(Ofneysla efna sem breyta hugarástandi og fjarlægja okkur frá hinu heilaga (lyfjum, dópi, alkóhóli o.s.frv.)

10.  Telling a little white lie to avoid conflict or get us out of trouble

(Segja hvítar lygar – til að forðast það að lenda í átökum eða koma okkur úr vandræðum, munum að sá sem er trúr í hinu minnsta er líka trúr í hinu stærsta,  gott að hafa í huga þegar við erum að stinga vínberjum upp í okkur í búðinni ;-)) ..

I’m sure there are many more .. segir Dr. Lissa Rankin – en þetta er læknir sem ég er nýbúin að uppgötva og hún hefur svoooo margt mikilvægt að segja og hér er líka hægt að hlusta á hana:

Punktar úr fyrirlestrinum:

Lissa Rankin ítrekar hér mikilvægi þess að setja andann í forgang, – að líkaminn sé aðeins spegill þess hvernig við lifum lífinu.

Hvernig líður okkur þegar við erum í vondu sambandi, vinnu þar sem við erum ekki ánægð?

Hvað er í gangi þegar líkaminn gefst upp? –

Líkaminn hvíslar að okkur, en ef við hlustum ekki á líkamann fer hann að öskra.

Faraldurinn er stress og kvíði, – verkir, sársauki .. og læknirinn finnur stundum ekkert – en það er auðvitað fullt að.

Hvað ef að læknirinn finnur ekki greiningu, – engin pilla sem getur læknað.

Kannski þarf að fara að fella hlutverkagrímurnar?

Mömmugrímuna, læknisgrímuna, listamannsgrímuna …

Lissa gekk í gegnum storm erfiðleika – sem hún lýsir hér.

Þegar lífið hrynur, ferðu annað hvort að vaxa eða æxli fer að vaxa innra með þér.

Þá er tími til að hætta að gera það sem þú „átt að gera“ en ferð að gera það sem þig langar.

Fella grímurnar.

Hún og maður hennar stukku inn í nýtt líf

Það er hægt að hætta í starfinu sínu en ekki hætta við köllun sína

Lissa hafði (andlega) köllun til að vera læknir

Hún vildi samt ekki verða sami læknir og hún var –

Hún vildi enduruppgötva hvað það var sem hún elskaði við læknisfræðin og líka hvað hún hataði við það

Byrjaði að kenna ýmsu um sem hún telur upp í fyrirlestrinum.

En niðurstaðan var ekki að skoða afleiðingar heldur orsakir 

Hún fór að hlusta meira á sjúklingana sína .. prófaði ýmislegt óhefðbundið en sá að það var svipuð aðferðafræði – svarið var fyrir utan sjúklingana en ekki innra með þeim.

En sjúklingarnar læknuðust af einum sjúkdómi – og fengu þá annan.

Þá fór hún að leita að rótinni;  hvað er það sem raunverulega gerir líkamann veikan?

Eitthvað sem enginn kenndi henni í Læknanáminu

Allt skiptir máli, hreyfing, mataræði og að hitta lækninn sinn

En það sem raunverulega skiptir máli

HEILBRIGÐ SAMBÖND 

FARSÆLD Í VINNU 

VERA ANDLEGA TENGD 

HEILBRIGT KYNLÍF 

EFNAHAGSLEG FARSÆLD 

HEILBRIGT UMHVERFI 

ANDLEGT HEILBRIGÐI 

Þetta er verið að sanna, sanna í Harvard og virtum stofnunum

Hún fékk sjúkling sem gerir allt sem læknirinn segir henni, hún hleypur og borðar hollt o.s.frv.

Sjúklingurinn spurði:  Hver er greiningin mín?

Lissa svaraði: Þú ert í hræðilegu hjónabandi, ert óánægð í vinnunni, ert ekki andlega tengd, þú ert enn ekki búin að losna við gremjuna frá æsku .. o.s.frv.

Hvað er þá mikilvægast?

Caring for the heart, soul, mind ..

Við þurfum að næra innra ljósið – ljósið sem veit alltaf hvað er rétt fyrir þig, innsæið þitt.

Þetta ljós er mikilvægara en nokkur læknir.

Lissa skrifar um sjálfsheilun frá kjarna.

Ást, þakklæti og gleði er límið sem heldur okkur saman ..

Hvað er úr jafnvægi í mínu lífi?

Hvernig getur þú opnað þig, verið heiðarlegri, um þarfir þínar, hver þú ert? ..

Lissa talar hér um myndband Brené Brown „The Power of Vulnerability“ en ég hef bloggað mikið um Brené Brown ..

Skrifum upp á eigin lyfseðil – heilum frá kjarna …

HVAÐ ÞARFT þÚ – HVERJU ÞART ÞÚ AÐ BREYTA?

Þorir þú að fella grímuna – vera þú?

—-

Allt sem Lissa segir hér að ofan hef ég verið að taka inn, hægt og rólega, það tekur tíma. Í raun er það eins og endurforritun,  því að það er búið að setja svo margt annað inn og það sem hefur hlaðist inn er líka eins og sníkjudýr eða kalk á sálinni, – sálinni sem þarf að fá að skína.

Þetta er það sem hefur komið frá mínu ljósi, mínu innsæi (sem ég trúi að Guð gefi), – en ég viðurkenni að það er gott að fá samþykki frá lækni, frá Harvard jafnvel.

Ég tel að vísindi og trú séu eitt og hið sama.

Megi gæfan þig geyma

megi Guð þér færa sigurlag.

Megi sól lýsa þína leið

megi ljós þitt skína sérhvern dag.

Og bænar bið ég þér

að ávallt geymi þig Guð í hendi sér. 

(texti. Bjarni Stefán Konráðsson)

Losaði sig við 20 kíló fyrir brúðkaupið ..

Birt þann af
Svara

…. en hvað gerðist svo? ..

Afsakið, titillinn er villandi – en ekki svo ósennilegur eða hvað? –

Það er oft fyrir sólarlandaferðirnar og stóru dagana sem við grennum okkur.  Flestir vilja líta vel út á brúðkaupsdaginn og á ströndinni.  En af hverju ekki alla daga? – Hvað ef að lífið er einn stanslaus brúðkaupsdagur og sólarlandaferð?

Hvað ef að einhver hringdi í okkur í dag og segði;“Heyrðu ég ætla að bjóða þér til Tenerife eftir viku“ .. myndum við þá ekki naga okkur í handarbakið (eða handarkrikana eins og Bibba á Brávallagötunni orðaði það?). –  Fyrsta hugsunin væri ekki „Oh, en yndislegt, mig langar svo í sólina“ – heldur úps, ég sem ætlaði að vera búin/n að komast í form áður en ég færi aftur á ströndina. –

Hvernig væri að byrja bara á hugsuninni að þú sért nú þegar „Ofurkroppur“ – Ofurkroppur sem elskar sig voða heitt. – Smile

Að elska sig er ekki að beita sig ofbeldi með mat, eins og Guðni Gunnarsson bendir svo réttilega á í pistli sínum. –

Að elska sig er einmitt að koma fram við líkama sinn af virðingu, ekki næra hann á rusli, ef næringu skyldi kalla. –   Guðni telur upp ýmsa matvöru sem gott sé að sleppa, því hún sé okkur vond. – En takið eftir að þó hann telji upp kaffi,  drekkur hann samt tvo bolla á dag.  Það er dæmi um hinn gullna meðalveg, – ef við treystum okkur til að feta hann,  þá endilega gera það. –  En ef við treystum okkur ekki t.d. hvað varðar sælgæti (einu sinni smakkað getur ekki hætt) – þá er betra að láta það alveg vera. –  Vera heiðarleg við okkur sjálf.  Viðurkenna að við ráðum ekki við það! ..

Í námskeiðunum mínum „Í kjörþyngd með kærleika“  legg ég áherslu á að vinna með orsök, sem er yfirleitt falin í tilfinningum, tilfinningum sem leiða til fíknar, en það þarf að sjálfsögðu líka að vinna með afleiðingar. – Orsökina fyrir því að við borðum það sem við viljum ekki borða, orsökina fyrir ofbeldinu gegn eigin líkama. –

Ein tilgátan er að við borðum til að deyfa eða flýja tilfinningar,  borðum til að flýja það að horfast í augu við okkur sjálf. – En það má kalla það eina tegund fjarverufíknar (en það er orð sem Guðni notar líka).

Gott dæmi um slíkt finnst í myndinni „Steiktir grænir tómatar“ – þar sem frúnni líður illa,  en nær að fá sjálfstraust og vilja til að standa með sjálfri sér í gegnum það að ræða við aldraða konu á hjúkrunarheimili, þar sem hún fær útrás fyrir eigin tilfinningar í gegnum sögu þeirrar gömlu.

Frústreraða frúin var búin að reyna að ná athygli eiginmannsins með ýmsu móti, með því að geðjast honum, með því að vefja sig í cellophane (frekar fyndið) – en það var einmitt þegar hún fór að sinna sjálfri sér og standa með sjálfri sér,  virða sig og elska,  sem hann fór að veita henni athygli aftur.

Hvernig er svo hægt að fara að lifa í stöðugri farsæld eða velgengni? –  Hið fyrsta og mikilvægasta markmið hverrar manneskju ætti að vera að vera viðstödd sjálfa sig (be present)! –  Það er ýmislegt sem við þurfum að skoða og svo sleppa – við þurfum að sjá sársaukann til að breyta, segir Geneen Roth,  höfundur bókarinnar „Women Food and God, an Unexpected Path to almost everything.“

Sjáum okkur sem einstakling á göngu að sjálfum okkur, markmiðið eða sýnin erum við sjálf, kjarni okkar – hjarta okkar. –

Það sem heldur aftur af okkur og við þurfum að sjá og svo sleppa hendinni af er:

Skömm-ótti-kvíði-reiði-dómharka-efi-gremja-lygar-…. o.s.frv.

Skömmin er þeirrar gerðar, að við skömmumst okkar fyrir okkur sjálf og við upplifum að við erum ekki verðmæt, – það getur vel verið að við höfum einhvern tímann og kannski oft gert eitthvað sem við skömmumst okkar fyrir, en það hjálpar hvorki okkur né öðrum – gerir ekki gagn – aðeins ógagn.

Ef við gerum mistök, ef við gerum eitthvað af okkur, þá skulum við fyrirgefa okkur og halda áfram og gera ekki sömu mistökin aftur. –

Gremja – er eitthvað sem við getum alið með okkur, annað hvort í eigin garð eða í garð annarra. Við vökvum þessa gremju og hún vex og dafnar innra með okkur, – hún skaðar hvern? …. okkur og engan annan. – Sama gildir um svo margt af þessum neikvæðu tilfinningum.  Ef við vökvum þær, ölum þær við brjóst okkar, verða þær hluti af okkur. –

Það sem styður við göngu okkar og kemur okkur áfram er:

Kærleikur-ást-þakklæti-samhygð-trú-von-hugrekki-heiðarleiki-fyrirgefning … o.s.frv.

Hugrekkið sem ég er að benda á hér er ekki hugrekki riddarans sem berst við drekann, heldur hið hversdagslega hugrekki sem felst í því að þora að tala upphátt, þora að vera við sjálf og fella hlutverkagrímur,  tjá okkur frá hjartanu.  Tala við fólkið sem við erum að gremjast út í, í staðinn fyrir að liggja andvaka og hugsa til þess og láta oft byggjast upp hnúta sem fara bara stækkandi (og sem við förum e.t.v. að deyfa með mat). –

Það er miklu betra að næra hið jákvæða:  ást, samhygð, trú, von o.s.frv. heldur en það sem á undan er talið.

Leiðin er því að gera sér grein fyrir tilfinningum sínum, sortéra þær, velja og hafna.

En fyrst og fremst VELJA SIG EN EKKI HAFNA SÉR.

Næst þegar þegar við erum í vorkunnseminni, – æ lífið er hvort sem er svo leiðinlegt,  það skiptir engu máli hvað ég borða, öllum er sama um mig, blah, blah, blah… eða hvað það er sem kemur upp í hugann, –  mundu eftir ofurkroppnum ÞÉR, – dásamlegu þér sem ert að hlaupa um í öldum lífsins, og taka þátt í brúðkaupinu á hverjum degi.  – Ekki þá, þegar …. heldur NÚNA ..

Þú ert komin/n hingað, – eins og Eckhart Tolle segir, allar þínar ákvarðanir eru rétar, því að þær leiddu þig hingað,  þar sem þú ert stödd/staddur núna – og núna ertu í meðvitund. –  Sum okkar velja löngu leiðina og miklar krókaleiðir,  en við komumst alltaf i NÚIÐ. –  Það er alltaf tækifæri til að breyta. –

EKKI endilega FARA Í ÁTAK … Átak getur verið erfiði og skyndilausn, – það er ekkert erfitt að breyta ef breytingin er gerð hægt og meðvitað og hún kemur innan frá.  Klippa út vonda siði og skipta þeim út fyrir góða.

Ekkert „Ég Á að gera“ .. heldur „Mig langar að gera“

Hvað vil ég?

Hvað á ég skilið?

Hvað eiga þeir sem eru í kringum mig skiliið?

Ekki burðast með útrunnar hugsanir um okkur, – einhver sagði einhvern tímann eitt eða annað við okkur sem særði, það er útrunnið og við eigum ekki að viðhalda útrunnum og gallsúrum hugsunum. –

Ekki heldur segja; „Oh, ég gat þetta ekki þá, hvers vegna ætti ég að geta þetta núna“ .. – af hverju ekki? –  Vegna þess að þá var þá og nú er núna og þá er útrunnið…

Hvort sem við höfum verið í innri baráttu í sambandi við mat eða aðra „fjarverufíkn“ – þá virkar þetta allt eins. –

Hvað ef að þú blómstrar, skyggir það á hin blómin? —- Nei, það er sko andrými fyrir okkur öll að blómstra! ..

Hamingja og sátt er smitandi …  Hamingjan og sáttin er núna ..  ert þú tilbúin að gera litlar breytingar til að bæta líf þitt? …  þú þarft ekki að burðast með stein þráhyggjunnar upp fjallið, slepptu honum … og gangtu frjáls..

Nú er tækifærið okkar;  Árið 2012 er ár breytinganna. – 

Við berjum okkur ekki til gleði, skömmum okkur ekki til samþykkis – heldur þurfum við að fara að elska okkur nógu mikið til að vilja aðeins það besta, bæði fyrir líkama og sál – lifa í heiðarleika og hversdagslegu hugrekki! .. 

833138_jipaasv1_b.jpg

„Ég dey ef ég þarf að standa upp og tala“ …

Birt þann af
1

Það var vorið 1998 að ég var stödd í kapellu Háskóla Íslands, hafði drifið mig í guðfræðinám „á gamals aldri“ eins og frænka mín orðaði það svo skemmtilega (ég var aðeins 37 ára og þótti ég ekki gömul).  Þetta var á mínu fyrsta ári og ég sat með opna Biblíu og horfði á ritningartextann sem ég átti að lesa upp, – ég var sveitt, stressuð og skítrhædd (afsakið orbragðið).

Ég átti s.s. að standa upp í nemendamessunni og lesa minn texta.  Virkaði ekki merkilegt, en af einhverjum ástæðum var ég svona ofboðslega hrædd.  Hrædd við að fara að skjálfa og titra, hrædd við að athyglin beindist að mér, hrædd við að klikka, hrædd við að „gera mig að fífli“

.. Ég hafði haft það hugrekki að hefja þetta nám,  fimm ára embættisnám í guðfræði, en þarna var ég í alvörunni að íhuga að hætta við!  Ég sá mig í anda taka sprettinn út úr kapellunni og forða sjálfri mér frá illu!

Var þetta þess virði að upplifa þessa vanlíðan? Vanlíðan við að standa upp og tala fyrir framan allt þetta fólk sem var svo miklu merkilegra en ég? .. (sjálfstraustið ekki upp á marga fiska (né brauð)).

En ég hljóp ekki, – það voru tveir þröskuldar sem ég gat valið á milli þess að komast yfir;  Þröskuldurinn út um dyrnar á Háskólanum eða þröskuldurinn að yfirstíga ótta minn við að standa upp og lesa.  Það var leiðin til frelsis frá óttanum – þ.e.a.s. að ganga inn í hann.

Ég get seint þakkað sjálfri mér fyrir rétta ákvörðun.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar síðan, margar hugvekjur, ræður, og sögur sagðar.

Sjö árum síðar var ég svo  farin að kenna  áfangann tjáningu 103 í framhaldsskóla, og það sem hjálpaði mér einna mest var að ég skildi hræðslu sumra nemendanna, t.d. þeirra sem sváfu varla nóttina áður en þau mættu í tíma.  En ég gaf heldur ekki eftir, – vegna þess að ég vissi að það þyrfti í sumum tilfellum að ýta þeim yfir þröskuldinn.

Við notuðum „GÆS“ – „Ég get, ég ætla og ég skal“ ..  í staðinn fyrir „Ég get ekki, ætla ekki og ég skal ekki“ –  Að þora ekki, var ekki í boði.

Það er vont ef að við förum að halda aftur af möguleikum okkar til náms eða starfs, vegna þess að við óttumst að skína, við óttumst að tala og óttumst að gera mistök. – Það er vont að geta ekki tjáð okkur um málefnin sem liggja okkur á hjarta, jafnvel bara á starfsmannafundinum eða í vinahópnum.

Ég hef ákveðið að bjóða upp á námskeið í framkomu og tjáningu í samvinnu við Lausnina, þar sem farið er í grunninn, – farið er í sjálfstyrkingu,  við byrjum hægt og hljótt, bara á hraða hvers og eins ….og svo er farið yfir þröskuldinn!

Það væri freistandi að segja að ritningartextinn minn þennan örlagaríka dag í kappellunni hafi verið „Ég lifi og þér munuð lifa“  í trausti þess að Guð sé húmoristi ..en auðvitað var það ekki textinn, en eitt er víst að ég dó ekki við að tala fyrir framan fólk og þú gerir það ekki heldur!

Nánari upplýsingar um námskeiðið og skráningu má lesa HÉR.

Býð einnig sérsniðin námskeið fyrir hópa eða vinnustaði. – Námskeiðin hjá Lausninni eru yfirleitt styrkt af stéttarfélögum. –

Hafið samband johanna@lausnin eða í síma 8956119 /6173337

Tökum ákvörðun og deilum tilfinningum ..

Birt þann af
Svara

Eftirfarandi eru punktar úr viðtali við Elínu Ebbu, iðjuþjálfa í Návígi hjá Þórhalli á RUV.

Það var margt þar sem snerti við mér, og venjulega er það þannig að það sem maður er sammála það er það sem maður veitir mest athygli.

Í viðtalinu var verið að ræða það að oft er verið að slökkva elda í staðinn fyrir það að minnka eldhættu.  Það er að segja að við erum yfirleitt að bregðast við vanda þegar hann er orðinn alvarlegur í staðinn fyrir að beita forvörnum.

Ég leyfði mér að taka mikilvæga punkta niður úr þessu viðtali, því mér finnst þeir eiga erindi til allra.

Hún sagði það mikilvægasta fyrir fólk að tjá sig, alls ekki byrgja hlutina inni. 

  • Mikilvægt að tjá sig, fólk feilar með því að byrgja hlutina inni. 
  • Vinur er gulls ígildi. Vinur sem hafnar manni ekki né dæmir
  • Mikilvægt að hafa grunn að sjálfstrausti til að takast á við erfiðleika.
  • Hlusta á barnið gráta – það á ekki að horfa fram hjá kröfum barnsins, það getur annars upplifað  höfnun.
  • Gott eintak getur verið eyðilagt með umhverfisáhrifum, en „slæmt“ eintak getur fengið hjálp við að eflast.
  • Okkar vellíðan byggist á ákvörðunartöku, þeir sem taka ekki ákvörðun – það er slítandi og eyðileggjandi fyrir heilsuna. Mannkynssagan er byggð á ákvörðunartöku. Gott ráð að segja:  „Ég tek ákvörðun og fylgi henni eftir“
  • Fólk sem tekur ekki ákvörðun, festist í því að tala illa um aðra – eða í reiði.
  • Okkar vellíðan byggist á ákvörðunartöku. Takið ákvörðun, eða fáið hjálp til þess!
  • Skólinn er mikill mótunaraðili og ákveður verðgildi, verðgildi felst þá í því t.d. að vera góð/ur í stærðfræði eða lestri.
  • Skólinn á að vera umhverfi sem er í því að finna hæfileika nemenda, í hverju þú ert góð/ur og styðja undir það.
  • Ef að stór hluti er að detta út úr menntaskóla, er eitthvað að, því að skólinn á að vera eitthvað sem þú sækist í til að efla sjálfstraustið.
  • Alltaf verið að taka einstaklingana út og meta veikleika.
  • Margir einstaklingar hafa verið „öðruvísi“ og hafa átt í erfiðleikum sem unglingar, en síðar komið í ljós að þetta „öðruvísi“ hefur verið þeirra vörumerki. Dæmi: Björk og Páll Óskar.

Viðtal við konu

  • Hluti af því að líða vel er að eiga stuðningsnet. Ef að einhver er einn og einangraður er eðlilegt að fara að upplifa raddir innra með sér. Raddir þurfa ekki að vera einkenni sjúkdóms, heldur er það þú að breyta heiminum. Læra að nota raddirnar. (minnir á Conversations with God aths. JM)
  • Vinnumarkaður: Af hverju gefum við öðruvísi fólki ekki tækifæri? Við eigum að taka samábyrgð á líðan fólks, vinnustað, fjölskyldu. Það mundi gefa miklu meiri árangur.
  • Ekki eðlilegt að fjölgun á öryrkjum sé að margfaldast.
  • Af hverju stoppum við ekki og spyrjum – hvaða kerfi erum við að byggja upp?
  • Erum alltaf að leita að meðalmennsku.
  • Þórhallur sagði:  Við erum að þröngva fólki inn í meðalmennsku og miðstýrða hugsun
  • Kröfur um hvað er inni og hvað er úti – þá koma líka eigin fordómar hjá fólki.

Viðtal við mann

  • Sjálfsblekking = „Mér liður vel svona einn“
  • Móðir hans vissi ekkert hvað hún átti að gera, en í raun fékk hann að komast upp með það að vera heima – allt of lengi. ( Dæmi um meðvirkni móður)
  • Hvíta bandið – engin forræðishyggja, verðug verkefni sem reyndu á og þar uppgötvaði hann að hann hefði hæfileika.
  • Fyrsta skrefið að fara út – að fara í göngutúr.
  • Þegar fólk er öðruvísi – þá hafa manneskjur í kring oft vald til að brjóta niður.
  • Greinum hæfileika hvers og eins, fókusera á styrkleika og verðug verkefni og uppgötva hvaða hæfileika við höfum.
  • Af hverju deilum við ekki óörygginu sem við höfum? (Fellum grímuna! aths JM)
  • Kerfið okkar bregst ekki við fyrr en allt er komið í óefni.
  • Ekki láta hroka plata ykkur hjá einangruðum einstaklingi og/eða sem er í vanlíðan – endilega ekki gefast upp á vinum ykkar sem einangra sig.
  • Ríkt í fólki að brjóta sig niður.
  • Foreldrar og skólakerfi – við þurfum að deila tilfinningum.
  • Hrósið – við þurfum hrós jafnvel þótt við séum með gott sjálfstraust. Nú, ef  við fáum ekki hrós getum við farið að gefa það sem okkur skortir.  (Muna eftir bergmálslíkingunni)  
  • Ef manni líður illa, þá er erfitt að koma á einhvern stað og biðja um hjálp, en þá er sniðugt að fara á einhvern stað til að hjálpa öðrum.
  • Lykillinn er að láta gott af sér leiða. Þeir sem hafa orðið fyrir áföllum geta deilt dýrmætri reynslu sem ekki er til í bókum.

Viðtal við konu 

  • Kona sannfærð um að eiturlyf hafi gert hana geðveika.
  • Rússnesk rúlletta að fara í eiturlyf
  • Það átti ekki að gefa lyf við ástarsorg
  • Læknar þurfa að hafa meira í höndum en lyfseðil
  • Virknimiðstöðvar um allt land
  • Á draumaheilsugæslustöð eru sérfræðingar en líka fólk með reynslu sem má virkja og þverfaglegur hópur. Þjónustumiðstöð – virkimiðstöð – heilsugæsla tengd
  • Í lífi okkar erum við ekki sjálfstæð. Við erum öll háð þar sem við erum ekki ein.
  • Mikið af fólki eitt með lágt sjálfsmat og heilsugæslustöðvar ekki svar við því.
  • Virknimiðstöð – t.d. gæti eldra fólkið mætt og kennt unga fólkinu og öfugt. Tengja barnaheimili og elliheimili.
  • Við erum að hólfa of mikið, setja fólk í kassa
  • Grunnurinn er að við þörfnumst ástar og kærleika og viljum láta gott af okkur leiða.
  • Það verður að vera einhver í nærumhverfi sem tekur eftir því að einhver er einn, og einhver verður að fara með þér og koma þér af stað. (Þú ert auðvitað hetja ef þú getur sjálf/ur aths. JM)
  • Gefa fólki tíma til að tengjast.
  • Allar aðferðir jafn árangursríkar. TENGSL skipta máli – t.d. að einhverjum er ekki sama um þig og hvað verður um þig.
  • verðum að praktisera náungakærleika.

Viðbót: „We are all wired for LOVE and BELONGING“ .. Brené Brown

Heart

Líf eftir skilnað – að læra eða lemja, trega eða temja, veikleiki eða viska?

Birt þann af
Svara

Þessi færsla er tileinkuð fólki sem er fast í fortíð vegna skilnaðar og er jafnframt með fókusinn á fyrrverandi maka, jafnvel þó að makinn hafi verið „ómögulegur“ .. Fólki sem er fast í fortíð og höfuðið næstum úr hálslið vegna eftirsjár og jafnframt, ef að makinn er kominn með nýjan félaga orðið upptekið af nýja félaganum, jafnvel meira en sjálfur sér. 

– Að læra eða lemja, skrifaði ég í fyrirsögn.  Ég var svo lánsöm eftir minn skilnað 2002 að ég fór beint á námskeið sem hét „líf eftir skilnað“  og lærði mikið af því.  En námskeið stöðvar svo sannarlega ekki sorgarferli og/eða tilfinningar en kenndi mér kannski helst að tilfinningarnar væru eðlilegar,  ég væri ekki ein og að ég var bara eins og annað fólk.  Sorgarferli eftir skilnað getur verið alveg eins eða svipað og eftir dauðsfall.

Vissulega koma þó oft  tilfinningar eins og reiði og höfnun sterkari inn við skilnað. Jafnvel þó að við höfum viljað skilnað, og vitað að það væri eina lausnin þá er skilnaður oftast sorg eða dauði, draumur um eitthvað sem átti að vera hefur dáið.  Það eru að sjálfsögðu ekki bara tveir sem skilja, börn, foreldrar og aðrir aðstandendur eru þátttakendur og fórnarlömb og oft mjög vanrækt fólk í þessum aðstæðum, sérstaklega börnin – en það er svo sannarlega verðugt umræðuefni í annan pistil.

Sjálfri fannst mér svo gott að hitta konur í sömu aðstæðum og ég, að það var í raun stærsta hjálpin. Við sátum ekki og rökkuðum niður okkar fv. maka,  við ræddum vissulega aðdraganda og ástæður, til þess einmitt að læra af þeim,  en ekki til að hvíla í fortíðinni eða lemja okkur sjálfar hennar vegna, nú eða fyrrverandi maka.

Ég fékk seinna tækifæri að vera leiðbeinandi á svona námskeiði og þá uppgötvaði ég fyrir sjálfa mig ágætis samlíkingu sem mig langar að deila.

Sorgarferli, hvort sem það er eftir dauðsfall eða skilnað er eins og meðgöngutími.  Það er hægt að ganga með margt fleira en barn í maganum,  það er t.d. hægt að ganga með skilnað í maganum!

Sorgarferli er þó ekki hægt að tímasetja eins nákvæmlega eins og meðgöngu barns,  en samt er búið að skoða að það er nokkuð algengt að „eðlilegt“ sorgarferli sé u.þ.b. ár, jafnvel tvö ár,   en það getur vissulega verið bæði styttra og lengra.

Við meðgöngu barns, erum við flest dugleg að afla okkur upplýsinga, láta fylgjast með okkur, lesa til um þroskann, mánuð eftir mánuð þar til barnið fæðist – þá hættum við að lesa um meðgöngu og förum að lesa um ungabörn.

baby.jpg

Það sem ég er að benda á hér, er að við eigum og megum alveg sökkva okkur niður í að skilja okkur sjálf þegar við skiljum – skilja skilnaðinn. En enn og aftur;  „allt hefur sinn tíma undir sólinni“ .. Það á ekki að festast í meðgöngunni/sorgarferlinu þannig að hún vari í mörg ár.  Ef einhver er enn reið/ur, bitur og leiður vegna skilnaðar sem var fyrir  2 – 4 – 10 – 20 árum,  ætti viðkomandi að fara alvarlega að líta í eigin barm og átta sig á því hvort að hann eða hún er stjórnandi í eigin lífi.

Þegar barnið er fætt,  þá hefst nýtt líf.

Það er ekki veikleiki að leita sér hjálpar, það er viska.  Heart

Ég hef haldið námskeiðin Lausn eftir skilnað, í samvinnu við Kjartan Pálmason, ráðgjafa – en þá fer hann í meðvirkniþáttinn og tekur m.a. fyrir innra verðmætamat.

Minn fyrirlestur fjallar um þegar sorgarferli verður að þroskaferli.

Nýtt námskeið verður haldið laugardaginn 18. febrúar nk. í húsnæði Lausnarinnar, Síðumúla 13, 3. hæð og hægt að skrá sig  ef smellt er HÉR

Sophie og svartholið

Birt þann af
Svara

Sophie er frönsk en talar á ensku. Hún er sálfræðingur og talar hér um eigin reynslu við að losna við aukakíló.

Hún byrjar á að spyrja af hverju byrjum við á verkefnum sem skipta okkur máli, en gefumst upp.  Hún notar aukakílóin sem dæmisögu um af því að þurfa að ná ákveðnum árangri, sama hvað er.  Það er að komast frá punkti A að punkti B.   Eða frá Ákvörðun til þess að ljúka við framkvæmd. –  Við leggjum oft af stað en lendum í því sem hún kallar „svarthol“ á leiðinni og því komumst við ekki að punkti B, heldur föllum í svartholsgryfjuna.   Þetta þarf ekkert að vera tengt mataræði eða að komast í þá þyngd sem er æskileg heilsu okkar,  heldur tekur hún dæmi eins og:

  • Að taka til í bílskúrnum
  • Að skrifa bók
  • þinn punktur …. hvað langar þig að gera og hvert er þitt svarthol – eða hvað stoppar þig?

Hún Vildi verða grönn.  Frá A – að vera 320 pund (145 kg)  og til B vildi verða 150 – 160 pund (72 kg)

Í höfðinu sagði hún „Ég vil vera grönn “

En um leið var það að segja annað, „Grannt fólk er ekki öruggt, grannt fólk er ekki vinalegt“ ..  þetta voru einhverjar hugsanir, „Ég get ekki treyst grönnu fólki“ ..  þetta voru í raun svolítið duldar skoðanir hjá henni, grafnar í undirmeðvitundina.  E.t.v. eru svona duldir fordómar í höfðinu á okkur,  við vitum jafnvel ekki um þá?  En þetta er reynsla Sophie, – það hefur hver sitt,  en oft höfum við svipaða reynslu.

Hún lýsir göngu sinni þar sem hún ítrekað leggur af stað frá punkti A,  en skottast alltaf til baka vegna þess að gömlu hugmyndirnar toga hana til baka og hún byrjar að missa einhver kíló – en eins og teygjuband skýst allta til baka til A  (og auðvitað vitum við að það þýðir að þegar lagt er af stað í einhvers konar kúr, ef hann er okkur „óeðlilegur“ – þá bætast við kíló þannig að hún gæti hafa bætt á sig fleiri pundum/kílóum! .. )

  • Hún talar um hugsanir sem draga okkur til baka,  neikvæð orka togar okkur til baka.

Hún talar um fimm „vektora“ eða arma.

1. armur:  Útrunnar hugsanir:  Við notum útrunnar (súrar) hugsanir sem toga okkur til baka,  við þurfum að hætta að trúa þessum röngu hugsunum og neikvæðu um  okkur sjálf.  Dæmi um útrunnar hugsanir eru;  „Ég get þetta ekki,  því ég hef aldrei getað þetta“ .. Þá erum við að byggja á fortíð, kannski höfum við bætt okkur,  kannski fáum við meiri stuðning eða ef við einmitt losum okkur við gömlu hugmyndirnar og skiptum þeim út fyrir nýjar,  þá toga þessar gömlu okkur ekki til baka!.

Dæmi um gamlar hugsanir:  „Ég þori ekki, get ekki, vil ekki“  Nýjar:  „Ég þori, get, vil“  eins og söngurinn í kvennabaráttunni:  „Þori ég, vil ég, get ég“ …  Hvað ef að konur hefðu nú bara hugsað, æ þetta er ekki hægt,  „kona getur ekki kosið – þannig hefur það aldrei verið“..  Ef eitthvað hefur aldrei verið, ef þú hefur t.d. aldrei verið grönn/grannur,  ef þér hefur aldrei tekist að skrifa bók, ertu þá bara dæmd/ur til að gera það aldrei? ..  Já,  ef þú trúir því að útrunnar hugsanir séu í gildi. –

Við þurfum að segja: „Þetta er ekki lengur satt“

2. armur:  Réttar hugsanir.   Sumar hugmyndir er sannar, – Sophie tekur þarna sem dæmi um staðreynd að hana langaði að flytja til Bandaríkjanna en kunni ekki ensku.  Svo hún fór að læra ensku. Þarna kemur heiðarleikinn inn í.  Hvað þarft þú raunverulega að gera til að ná árangri og farsæld? –  Kannski að fara að versla inn mat sem er hollari og gerir þér gott? –  Ekki kaupa súkkulaði handa gestum og borða það svo allt sjálf? –  Hvern erum við að blekkja? –   Við erum flest farin að þekkja okkur sjálf og vitum um veikleika og styrkleika. –  Það er líka satt að hreyfing er holl fyrir líkama og sál, og ef við viljum raunverulega komast á stað B og vera þar,  þá megum við tileinka okkur þá hugsun.  Það er ekki ranghugsun.  Það er líka rétt hugsun að þú ert verðmæt manneskja, hvort sem þú ert grönn eða feit,  – á punkti A eða B, og það er rétthugsun að þú sért allrar elsku verð hvenær sem er, á punkti A og á punkti B  og á leiðinni þar á milli. –

3. armur:  „Feel our feelings“ – Að leyfa okkur að hafa tilfinningar!  Við felum okkur, deyfum eða flýjum.  Hún segir sögu af dóttur sinni sem datt og meiddi sig, – amman bauð súkkulaðismjör  sem átti að gleðja dótturina. – Þetta kennum við og venjum börnin við frá unga aldri.  Að þegar þau fara að gráta er stungið upp í þau snuði,  síðan ýmsu góðgæti. –  Oral fíknin er þá ekkert undarleg.

Það sem börnin þurfa oft er bara huggun, að einhver haldi utan um þau og rói þau.  Stundum er það bara athygli.  En í staðinn fyrir huggun og athygli,  fá þau oft bara eitthvað gott í munninn og/eða þau eru sett fyrir framan sjónvarpið (sem er auðvitað annars konar fíkn ;-))..

En Sophie segir: „There is no being thin withouth feeling my feelings“  – eða við verðum ekki grönn (náum ekki árangri)  ef við leyfum okkur ekki að finna til og tjá tilfinningar okkar.

Hún segir þarna sögu af sjálfri sér í París þar sem hún er að reyna að finna buxur fyrir sig.  Það var ekki auðvelt,  buxur sem áttu að passa á allar konur í yfirvigt pössuðu henni ekki, – en hún var með mömmu sinni í þessum leiðangri. –

„There is no doing, I shifted my state of being that I now allow my self to feel those feelings I was trying to cover up“

Þarna segir hún að „AHA“ stundin hennar hafi verið, – að þetta skipti mestu máli, að leyfa sér að upplifa og játa vonbrigði, reiði, leiða, sorg, depurð, gleði jafnvel? ..  Þetta hefur mikið að gera með grímuna sem við göngum um með. – Við tölum um að við verðum bara að kyngja einhverju,  hvað ef við erum að borða tilfinningar okkar? –   Kannski liggja þær í matnum? –  Erum við þá ekki að borða á röngum forsendum? –  Í staðinn fyrir að viðurkenna vonbrigðin, – förum við í skápinn og fáum okkur snakk og ídýfu? –  Eða borðum á okkur gat á Þorrablótinu  og verkjar svo í kroppinn á eftir og erum við samviskubit og berjum okkur niður vegna þess að  við stóðum ekki við það sem við höfðum lofað okkur í upphafi.  – Að borða hóflega og gera það sem væri gott fyrir okkur? –

4. armur: „Guð“ skoðana okkar. Hún lifði sínu lífi þannig að skoðanir annarra voru meira verðar en hennar eigin. (Þarna kemur hún inn á meðvirknifaktorinn).  Þarna skiptir sjálfstraustið miklu máli.  Af hverju getur okkur ekki líkað við okkur sjálf? – Þurfum við að bíða eftir samþykki annarra og viðurkenningu á sjálfum okkur. – Erum við ekki verðmæt eins og við erum? –  Líðan okkar segir mjög mikið um hvernig við erum.  „I am as hot as I feel“ ..   Ef okkur líður vel,  þá berum við það oftast með okkur og öfugt. –  Það sem skiptir MESTU máli,  er okkar eigið sjálfsálit.  Ef það er í molum,  látum við berast eins og lauf í vindi,  líðan okkar fer alveg eftir því hvað hinn eða þessi segir um okkur.  Auðvitað hefur umhverfið áhrif,  en við verðum að varast að vera eins og strengjabrúður í höndum annarra hvað tilfinningar varðar. –

Við erum bílsjórarnir í okkar lífi, – ef við ökum með handbremsuna alltaf á erum við í ofstjórn og endum með að brenna út eða amk fer að rjúka úr okkur og það endar auðvitað með ósköpum.  Ef við stígum aldrei á bremsuna, miðum við aðstæður þá endar það líka með ósköpum,  ökum stjórnlaust! ..  En ef við erum komin með bílpróf af hverju ekki að treysta okkur fyrir leiðinni, að aka bílnum?  –  Veit sá sem er í aftursætinu betur hvaða leið við eigum að fara? –  Við getum svo sannarlega spurt til vegar og eigum að gera það þegar við vitum ekki leiðina,  en ef við förum bara eftir röddinni í GPS-inu eða vinkonunni í framsætinu,  missum við hægt og sígandi vitneskjuna um það sem við viljum eða vitum það ekki lengur! ..

5. armur.  „Hvað á ég skilið“ ..   Mörgum þykir að þeir eigi ekki gott skilið og það eru líka gamlar hugsanir oft komnar úr bernsku. –   Það sem heldur aftur af Sophie er eitthvað sem sagt var við hana á lífsleiðinni,  gæti verið frá foreldrum, kennurum. –  Það er mikilvægt að fjarlægja þær hugmyndir. –

VIÐ EIGUM ALLT GOTT SKILIÐ ..  líka að komast frá A – B  –

Að sjálfsögðu er þetta bara það sem hún kemur fyrir á 20 mínútum, – málið er víðara.  En þarna kemur fram að það þarf að vinna í orsökunum.  Ruslið í bílskúrnum er afleiðing,  ofþyngd er afleiðing.  Við getum tekið til og ruslað út aftur, – við getum tekið af okkur kílóin og fengið þau á okkur aftur.  Það gerist ef við breytum ekki siðum okkar.  Skoðum AF HVERJU við gerum þetta,  og breytum siðum í það að halda bílskúrnum hreinum daglega  og að ganga vel um líkama okkar daglega,  ekki láta hann dankast og henda inn í hann rusli þannig að hann fitni.   En til þess að geta þetta,  þurfum við auðvitað að vita af hverju við göngum illa um og í sumum tilfellum eins og hryðjuverkamenn á eigin líkama og sál.

og smellið  HÉR til að hlusta á fyrirlestur Sophie: