Mig langar að brydda upp á svolitlu nýju, – þetta er eflaust til annars staðar líka, en í starfi mínu sem leiðtogi í hópavinnu, þar sem ca. 5 – 10 aðilar deila með sér tilfinningum, upplifunum, sigrum og sorgum, kemur alltaf á einhverjum tímapunkti þessi setning:
„Gott að finna að ég er ekki ein/n“ .. og þá í merkingunni, að við séum ekki þau einu sem erum að ganga í gegnum ákveðna hluti, við erum kannski bara með sömu vandamál, sömu hugsanir, tilfinningar og fullt af öðru fólki.
Í hópavinnu speglum við okkur í náunganum þannig að við lærum líka um okkur sjálf.
Í gærkvöldi var ég með örnámskeið um meðvirkni og bauð upp á hópavinnu einu sinni í viku í framhaldi. Tvær konur komu langt að og treystu sér ekki til að keyra. Sjálf þarf ég að keyra til Reykjavíkur frá Hvanneyri til að mæta og leiða hópa og námskeið. – Þá fékk ég þá hugmynd að búa til nethópa og minnka ferðalögin, þó að alltaf sé best að hittast „Live“ og svona hópahittingur á neti gæti vissulega endað í slíku, t.d. góðu helgarnámskeiði. En málið er að búa til hópa á Facebook, leynihópa, sem þýðir að aðeins þeir sem eru í hópnum sjá hvað þar fer fram og vita af tilvist hans.
Hugmynd er ekkert merkileg án framkvæmdar, svo nú verður farið af stað 😉 ..
Þetta virkar þannig að þeir sem eru í hópnum geta sett inn spurningar, reynslusögur og rabbað saman, en ég er leiðbeinandi, og mun leitast við að svara eða koma með leiðsögn (ef svara er þörf) öllu innan sólarhrings frá fyrirspurn, læt vita ef það tefst. Ég get sett inn pistla sem varða það efni sem verið er að ræða o.s.frv.
Ef þú vilt koma í svona hóp, með mig sem leiðbeinanda þá borgar þú 1000.- krónur á mánuði leggur inn á reikning 0303-26-189 kt. 211161-7019 sendir þú mér póst á johanna.magnusdottir@gmail.com um að þú sért búin/n að greiða og í hvaða grúppu þú vilt koma og ég set þig inn.
p.s. þú þarft að „adda“ mér á Facebook 😉
Hópur 1. 30 ára og eldri
Hópur 2. 18 – 30 ára
Hópur 3. Skilnaður (karlar)
Hópur 4. Skilnaður (konur)
Grúppa 5. Tilfinningar og offita
Í þessum grúppum er hægt að ræða allt milli himins og jarðar, sem tengist manneskjunni, andleg líðan, líkamleg líðan, kvíði, stress, óhamingja, félagsfælni, geð og Þetta er tilraun til að finna úrræði og gæti tengt fólk saman.
Sendu mér líka póst ef þú sérð hugmynd að grúppu! 😉
Ath! Í hópunum gilda sömu reglur og við værum að hittast. Þ.e.a.s. trúnaður og heiðarleiki um það sem talað er. Þegar þú ert komin/n í grúppu setur þú inn kveðju og segir í nokkrum línum eftir hverju þú leitar og hvað þú ert almennt það sem þú ert að glíma við. Þú getur líka sent mér það ítarlegra prívat.
Vonandi komumst við saman að kjarnanum!
Þið megið gjarnan dreifa þessu fyrir mig – ef þið þekkið einhvern sem gæti þurft á úrræði að halda. – Þetta á vafalaust eftir að þróast.
Ein af ástæðum þess að mikilvægt er að vakna af blundi eða réttara sagt martröð meðvirkninnar er að margir hafa upplifað það að vera komnir út úr vondu sambandi eða hjónabandi, og eru þar af leiðandi frjálsir frá makanum sem þeir töldu ástæðu allrar vanlíðunarinnar og sitja uppi með barn eða börn sem þeir upplifa eins og framlengingu eða eftirlíkingu af fyrrverandi maka!
Hvað gerir þú þá?
Þú skilur væntanlega ekki við barnið eða unglinginn?
Hvað ef maki þinn hefur verið krítískur, gert lítið úr þér, verið stjórnsamur, spilað á tilfinningar þínar – ýtt á alla viðkvæmustu takkana eða togað í „réttu“ strengina og þú brugðist við, þar af leiðandi, eins og strengjabrúða? –
Þú ert nú skilin/n við makann, en hvað ef barnið þitt eða unglingur hefur lært þessa hegðun af makanum og notar hana áfram á þig? –
Er það ekki ástæða til að líta í eigin barm og breyta eigin viðmóti og viðbrögðum. Styrkja sjálfstraustið og sjálfsvirðinguna? –
Sjálfsvirðing og sjálfstraust er grundvallandi fyrir virðingu og trausti frá öðrum aðila. Sá sem byrjar að ganga á þér, eða yfir þín mörk (sem kannski eru engin) gengur eins langt og hann kemst. Það liggur í mannlegu eðli að reyna að komast eins langt og við komumst upp með.
Reyndar í dýrslegu eðli líka, þekkjum við sem höfum alið upp hunda 😉
Sá eða sú sem verður að setja mörk og segja stopp ert þú.
Hingað og ekki lengra.
Með því að setja barni sínu mörk, ertu að virða þín mörk og um leið að kenna því framkomu gagnvart þér. Þú ert að gera ykkur báðum greiða.
Ef að barn fær að komast upp með stjórnun gagnvart foreldri, heldur það áfram að ástunda sömu hegðun gagnvart félögum og e.t.v maka í framtíðinni. Það finnur sér „fórnarlamb“ sem passar. Einhvern sem fyllir í brotna sjálfsmynd þess, einhvern annan meðvirkan og e.t.v. líkan foreldrinu.
Ástæðan fyrir því að margir foreldrar „leyfa“ barni/unglingi að komast upp með skemmandi hegðun og/eða stjórnsemi getur verið vegna þess að
a) foreldrið er að reyna að halda í „ást“ barnsins síns. Barnið gæti jafnvel lokað á foreldrið ef það segir „hingað og ekki lengra“ – en þegar upp er staðið þá er það mesti kærleikurinn og mesta hugrekki að þora að setja barni sínu mörk. Að segja „Nei“ þegar þarf að segja nei.
b) foreldrið gæti verið að kaupa sér frið, það er stundum auðveldara að vera eftirlátssamur og „góður“ leyfa frekar en segja nei, eins og áður sagði, vegna þess að ef það er gert er friðurinn keyptur, en það er svo sannarlega skammgóður vermir, eða aðeins stundarfriður, því auðvitað er, eins og áður sagði, gengið á lagið.
Barn á ekki að læra að meta „góðmennsku“ foreldris eftir hversu oft það segir já eða gefur fleiri gjafir. Raunverulegur kærleikur liggur að sjálfsögðu ekki í því að kaupa sem flestar gjafir eða að segja alltaf já.
Ég hef heyrt börn segja: „Pabbi er svo góður hann segir alltaf já“ – eða „Mamma er svo vond hún leyfir mér ekki að fara út á kvöldin“ – „Mamma er svo góð, hún er alltaf að kaupa eitthvað handa mér“.. „Pabbi er svo vondur, hann bannar mér að vera í tölvunni“.. Skiptir ekki máli hvort að notað er mamma eða pabbi þarna – það mætti skipta því út.
Það er vissulega vandlifað í þessum heimi og stundum setjum við e.t.v. of stíf mörk, – en ég held að of víð mörk eða „lin“ mörk séu mun algengari. Börn sem alast upp við slíkt, geta átt í erfiðleikum félagslega því að þau koma út sem frek og stjórnsöm (leiðinleg) og önnur börn fara að forðast þau. –
Ég man eftir atriði í bíómynd þar sem Hugh Grant lék mann sem kom í heimsókn til hjóna sem dýrkuðu son sinn, sonurinn kom og frussaði á Grant og hjónin hlógu og spurðu hann hvort honum þætti hann ekki „adorable?“ ..
Það er miklu auðveldara að sjá galla í uppeldi annarra en hjá sjálfum sér.
Einhvern tímann las ég skilgreiningu á orðinu „óþekktarormar“ – en það var „börn nágrannanna.“ 😉 ..
Við erum viðkvæm þegar kemur að því að aðrir setji út á eða dæmi uppeldið okkar, en við þurfum öll að líta í eigin barm, bæði hvað það varðar og annað. – Hvernig er raunverulegur kærleikur í garð barnanna? –
Í meðvirkninámskeiðum Lausnarinnar tölum við um „Þroskaþjófa“ en það er fólk sem ofdekrar börnin sín og tekur af þeim ábyrgð sem er við þeirra hæfi. – Ein lýsti þessu þannig að hún upplifði sig sem barn sem væri löngu farið að ganga sjálft, en það væri eins og mamma héldi enn í hendur hennar og héldi svo fast að hún kæmist ekki áfram. – Héldi í raun aftur af henni.
Það er ekki fallegt að stela, ekki heldur þroska. Málið er að það er að sjálfsögðu ekki viljandi, heldur vegna vankunnáttu eða af misskildri góðmennsku foreldris. Meðvirkni er ekki góðmennska, en það er einn algengasti misskilningunn, eins og lesa má um í samnefndri grein minni. Við höldum s.s. að við séum að vera góð en erum í raun að ala upp eða hegða okkur út frá röngum forsendum eins og fram hefur komið hér að ofan.
Við erum hrædd við að vera ekki elskuð. Að fá ekki ást barnanna okkar og missa tengsl við þau.
Ef við viljum ekki ala upp meðvirkan einstakling, eða bara illa upp alinn ef við sleppum orðinu meðvirkni sem sumir eiga erfitt með, þurfum við að læra að bera virðingu fyrir okkur sjálfum og setja mörk.
Engin/n vill skilja við barnið sitt ..
Að gefnu tilefni, þá langar mig að taka það fram að mörg börn og unglingar upplifa að annað foreldri þeirra skilji við þau við skilnaðinn og aðskilnaður eykst oft enn meira ef að pabbi eða mamma byrjar nýtt samband og hefur nýtt líf með nýjum maka og fókusinn fer alveg á hann/hana og hennar/hennar fjölskyldu ef viðkomandi á t.d. á börn fyrir. Nú eða nýja barnið ef að börn bætast við.
Ábyrgðin liggur að sjálfsögðu alltaf hjá foreldrinu en ekki nýja makanum, en alltaf er sama ástæðan fyrir því að við hegðum okkur vanvirkt eða meðvirkt, óttinn við að vera ekki elskuð ef við gerum ekki eins og við teljum að aðrir vilji eða aðrir „heimta“ af okkur og við þorum ekki annað en að gera það. Þetta er umfjöllunarefni út af fyrir sig og er efni í aðra grein.
Enn og aftur segi ég að enginn vilji skilja við barnið sitt, en sumir gera það – en ég tel það sé alltaf af vankunnáttu og/eða óöryggi í samskiptum en ekki af hreinum og klárum vilja.
Eftirfarandi er pistill eftir Lori Deschene, „gróflega“ íslenskaður og endursagður af mér.
“The amount of happiness that you have depends on the amount of freedom you have in your heart.” ~Thich Nhat Hanh
Lori þessi segist hafa verið í þriggja ára sambandi sem ekki gekk upp en spurði sig síðan hvernig hún gæti ætlast til að einhver elskaði hana þegar hún sjálf gat ekki elskað sig. Hún talar um að skömmin og sektarkenndin hafi haldið henni einhleypri í næstum áratug.
Hún fór á að hitta menn, en þegar nándin varð of mikil við einhvern fann hún leið til að eyðileggja sambandið. Hafna áður en henni yrði hafnað.
Hún var hrædd við að vera berskjölduð og hrædd við að treysta, hrædd við að verða særð. En hræddust var hún við að særa einhvern og þurfa að lifa með því að hafa gert það.
Hér gefur hún leiðarvísi að því hvernig við getum sleppt tökum á gömlum samböndum, – segir að NÚNA sé rétti tíminn til þess og til að halda áfram.
1. Æfðu þig á að losa þig við eftirsjá.
Þegar að samband endar, er freistandi að dvelja í því sem þú gerðir rangt, eða við það sem þú gætir hafa gert öðruvísi. Þetta gæti virkað sem þroskandi – eins og þú gætir breytt hlutum með að endurlifa þá. En það getur þú ekki.
Allt það sem þetta gerir er að láta þig þjást. Þegar þú byrjar að endurheimta fortíðina í höfðinu á þér, togaðu þig aftur til núsins. Settu fókusinn á góðu hlutina sem eru að gerast hjá þér í dag; vini þína sem eru til staðar, og lærdóminn sem þú hefur tileinkað þér sem mun hjálpa þér áfram í framtíðarsambandi þínu.
Það getur hjálpað þér að biðja vini þína að leyfa þér aðeins blása út í 10 mínútur í einu, það getur hjálpað þér að tjá tilfinningar þínar, en ekki drukkna í þeim.
2. Fyrirgefðu sjálfum/sjálfri þér.
Þú gætir talið að þú hafir klúðrað lífi þínu eða a.m.k. gert stærstu mistök lífs þíns, og ef að þú hefðir ekki gert það værir þú ekki að fara í gegnum þennan sársauka. Ekki leita niður í þann skurð, það er ekkert gott þar.
Í staðinn skaltu minna þig á að þú ert aðeins mannleg/ur. Þú mátt gera mistök, allir gera þau. Þú lærir af mistökunum og notar þau til að bæta líf þitt og þroskast.
Hafðu það líka hugfast; að ef þú vilt elska í framtíðinni, eru fyrstu skrefin að undirbúa þig að þiggja og gefa ást. Þú getur aðeins gert það ef þú finnur til elsku í eigin garð; og það þýðir að fyrirgefa sjálfum/sjálfri þér.
3. Ekki hugsa um að þú hafir tapað tíma.
Ef ég liti á tímann sem ég varði í óheilbrigt samband eða áratuginn sem fylgdi, segir Lori, væri ég að vanmeta alla dásamlegu hlutina sem gerðust líka á þessum tíma.
Ef þú hefur verið að festa þig við fortíðina í einhvern tíma og það sem þú hefur misst af, færðu athyglina á það sem þú hefur fengið. Kannski hefur þú eignast góða vini eða náð árangri eða þroska á einhverju sviði.
Þegar þú beinir athyglinni á hið jákvæða, er auðveldara að færast áfram vegna þess að þú finnur til orku og upplifir þig ekki sem fórnarlamb (þíns fyrrverandi, þín sjálfs eða tímans.) Hvað sem gerðist í fortíðinni, þá var það að undirbúa þig fyrir tímann NÚNA – og nú er tíminn fyrir tækifærin, fyrir vöxt, fyrir æðruleysi og hamingju.
4. Mundu bæði eftir hinu vonda og hinu góða.
Vísindamenn segja (segir Lori) að næstum 20% okkar þjáist af „complicated grief“ eða „flókinni sorg“ – viðvarandi tilfinningu þar sem við söknum einhvers sem við höfum misst, þar sem rómantískar minningar um sambandið eru allsráðandi. Vísindamennirnir tali um þetta sem líffræðilega endurtekningu; þannig að myndist þráhyggja sem á rætur í efnafræði heilans. (Rooted in our brain chemistry).
Niðurstaðan verði sú að við munum hlutina eins og allt hafi verið sólskin og rósir. Ef að þinn fyrrverandi átti frumkvæðið að skilnaði, sé það enn meira freistandi að ímynda sér að hann eða hún hafi verið fullkomin/n og þú ekki. Raunveruleikinn er þó sá að þið hafið bæði styrkleika og veikleika og bæði gerðuð mistök eða kunnuð ekki á samskiptin.
Það er auðveldara að sleppa manneskju en hetju.
5.Endurtengdu þig við manneskjuna sem þú ert þegar þú ert ekki í sambandi.
Líkur eru á því að þú hafir einhvern tímann lifað fullnægjandi lífi sem einhleyp manneskja. Að þú hafir verið sterk/ur, fullnægð/ur og hamingjusamur/söm.
Mundu eftir þessari manneskju. Þessi manneskja var sú manneskja sem þú varst og laðaði að sér þinn/þína fyrrverandi. Þessi manneskja er sú manneskja sem mun laða að sér einhvern álíka dásamlegan í framtíðinni á réttum tíma. Ekki sorgmædd, þunglynd persóna, uppfull af sektarkennd og sem heldur fast í það sem var. Ef þú getur ekki munað hver þú ert, farðu að kynnast þér núna. Hvað elskar þú við lífið?
6. Skapaðu aðskilnað.
Von getur verið vond ef hún heldur þér í fortíðinni. Það er ekki auðvelt að ljúka sambandi þegar þú upplifir að þú sért háð/ur viðkomandi.
Í staðinn fyrir að óska eftir að ákveðin persóna
komi inn í líf þitt, óskaðu þér ástar og hamingju – í hvaða formi sem það birtist.
Þú MUNT kynnast ástinni að nýju. Þú munt ekki verja restinni af lífinu ein/n. Á einn máta eða annan munt þú hitta alls konar fólk og skapa alls konar möguleika fyrir sambönd – en aðeins ef þú fyrirgefur sjálfum/sjálfri þér, sleppir tökunum og opnar fyrir það. –
7. Leyfðu þér að finna til.
Við getum upplifað skilnað eins og „míni-dauðsfall“ – með fullu sorgarferli.
Sorgarferli hefst við breytingu í lífinu, breytingu sem við veljum ekki sjálf, einhver deyr og/eða eitthvað hættir, Í fyrstu kemur e.t.v. sjokk og afneitun, þú vilt ekki trúa að þetta sé að gerast og heldur í vonina að það muni breytast eða jafna sig. Síðan er upplifunin sárindi og jafnvel sektarkennd, þú hefðir viljað gera hlutina öðru vísi. Ef þú hefðir gert það værir þú ekki að fara í gegnum þennan sársauka. Síðan kemur reiðin og jafnvel ferðu að reyna að semja, þú hugsar að þetta verði öðru vísi ef þú reyndir aftur. Síðan kemur drunginn og einmanaleikinn og þú uppgötvar hversu missirinn er mikill.
Sorgarferli lýkur svo með sáttinni, þú sættist við aðstæður og það sem gerðist og setur fókusinn frá fortíð til framtíðar.
Þetta þarf ekki að vera í þessari röð og þessar tilfinningar koma e.t.v. ekki fram hjá öllum. Þær eru þó býsna algengar. Það mikilvæga er að staðna ekki í einni tilfinningu en um leið ekki flýja. Heldur fara í gegnum tilfinningarnar, leyfa þeim að koma og halda svo áfram. Eftir því sem við erum duglegri í sjálfsvinnu, og að taka á móti tilfinningum og viðurkenna þær, stíga svo næsta skref, því fyrr náum við sátt.
Þú verður að fara í gegnum tilfinningarnar um leið og þær koma, en þú getur farið hraðar í gegnum þær. Til dæmis, ef þú ert föst/fastur í sektarkennd, æfðu fyrirgefningu daglega. Lestu um það, hugleiddu um það og/eða skrifaðu dagbók um það.
8. Mundu eftir kostunum við að halda áfram.
„When you let go, you give yourself peace.“
Þegar þú sleppir tökunum, gefur þú þér frið.
Að halda of fast í fortíðina getur orðið að sjálfskaparvíti. Þú upplifir gremju, skömm, sektarkennd og þráhyggju – sem eru allt þjálfun í þjáningu. Eina leiðin til að finna frið er að kyrra hugsanir sem ógna honum.
Að sleppa opnar fyrir þér ný tækifæri. (Einar dyr lokast og aðrar opnast).
Þegar þú heldur í eitthvað, ertu lokaðri fyrir að gefa og þiggja eitthvað nýtt.
Þú verður að gefa til að þiggja. Gefa ást til að þiggja ást, deila gleði til að finna gleði. Það er aðeins hægt ef þú ert opin/n og tilbúin/n til að taka á móti.
9. Vertu vakandi fyrir vondum hugsunum og skiptu þeim út fyrir góðar.
Þegar þú heldur fast í samband, er það iðulega oftar vegna þess að þú ert háð/ur eða bundinn en að þú sért ástfangin/n.
Ástin eða kærleikurinn vill að hinn aðilinn sé hamingjusamur.
Óttinn vill halda í hvaðeina sem virðist gera þig ángæða/n svo þú þurfir ekki að finna fyrir hinum kostinum í stöðunni.
Kannski áttar þú þig ekki á þessum ótta-hugsunum vegna þess að þær eru orðnar vani. Sumar eru: „Ég mun aldrei upplifa að vera elskuð/elskaður aftur. Ég verð alltaf einmana. Ég er algjörlega valdalaus.“ Skiptu þessum hugsunum út fyrir: „Allur sársauki hverfur að lokum. Það verður auðveldara ef ég hjálpa honum að fara í gegn með því að vera meðvituð/meðvitaður. Ég get ekki alltaf stjórnað hvað gerist fyrir mig, en ég get stjórnað hvernig ég bregst vð því.“
10. Lifðu í Núinu.
Ekker endist að eilífu. Öll reynsla og sambönd hafa sinn endapunkt. Lifðu hvern dag sem hann sé lífið. Vertu þakklát/ur fyrir fólkið fyrir framan þig eins og það væri síðasti dagur þess á jörðinni. Finndu litla hluti sem þú ert að eignast á hverri stundu í staðinn fyrir að dvelja við það sem þú hefur misst.
Þegar Lori vill festa sig of þétt við reynslu eða fólk, minnir hún sig á að hið óþekkta geta verið álög eða ævintýri. Það fari eftir henni hvort hún sé nógu sterk eða ákveðin til að sjá hið síðarnefnda.
—
Eins og fram kemur hér að ofan er þetta að mestu leyti endursögn á pistli. Það sem eftir stendur hjá mér er mikilvægi þess að fyrirgefa.
Okkur langar öllum að gera rétt. Okkur langar öllum að fara rétt að, vera sanngjörn, góð, full af samhug o.s.frv. –
Okkur langar öllum að vera „sigurvegarar“ standa stolt og stór og taka á móti lífinu.
Við vitum þetta allt, eða a.m.k. flest, en svo koma tilfinningarnar og trufla allt.
Tilfinningar um höfnun, um trúanaðarbrest, afbrýðisemi, reiði, gremja o.s.frv. Stundum allar og stundum bara sumar. –
Þegar við erum í tilfinningalegu uppnámi þá er voðalega erfitt að vera faglegur og gera allt skv. bókinni. – Þá er sama hversu mikið við höfum lesið eða kynnt okkur, það er eins og það fjúki út í bláinn. –
En auðvitað erum við misjöfn, – og auðvitað eigum við mismikla innri ró og eftir því sem við erum sáttari við okkur sjálf, þess fyrr blæs þetta tilfinningalega ójafnvægi yfir. –
Aðal málið er að viðurkenna tilfinningarnar og fara í gegnum þær, þess fyrr sem við gerum það því betra. Aðal málið er líka að því fyrr sem við snúum okkur að okkur sjálfum, horfum inn á við en erum ekki í höfði annarra eða í lífi annarra, því fyrr sem við förum að lifa OKKAR lífi, en ekki fyrrverandi maka þess betra.
Það tekur tíma og vinnu að skilja. Það er ekki hægt að flýja tilfinningarnar, hvorki við skilnað né við aðra sorg. – Það verður þá bara frestun og/eða bæling. – Einhvers staðar kemur það fram.
Hin yfirveguðustu geta breyst í óargadýr við skilnað, svoleiðis virkar sársaukinn. En þegar við öndum inn og öndum út og róum okkur, finnum fókusinn – og hugsum um eigin vellíðan og hamingju, tökum ábyrgð á henni en látum ekki fyrrverandi vera að stjórna því þess betra. –
„Ég er svo fegin að finna að ég er ekki ein/n“ er algengasta setning sem ég heyri, sem ráðgjafi á námskeiðinu „Sátt eftir skilnað“
Hvað þýðir það?
Það þýðir að við flest förum i gegnum sama tilfinningaferlið – sorgarferlið, við skilnað og flest upplifum svipaðar tilfinningar. Stundum „ljótar“ tilfinningar sem við helst viljum ekki viðurkenna eða yrða upphátt.
Sum berja sig fyrir að hafa gert eitthað sem þau ætluðu ekki að gera. Þau ætluðu ekki að njósna um fyrrverandi, þau ætluðu ekki að fylgjast með honum/henni á Facebook. Ekki að öskra á fyrrverandi í símann, eða jafnvel fara og rústa einhverju heima hjá honum/henni. –
Það er ótrúlega margt sem fólk ætlar ekki og aldrei að gera en gerir svo. Langar að vera svoooo faglegt og skynsamt, en svo fara tilfinningarnar alveg með allt í steik!
En það þýðir ekki að berja sig niður fyrir það, ekki að ergja sig eða gremjast. Eins og í öllu tökum við daginn í dag fyrir, einn dag í einu. –
Þetta tekur allt sinn tíma, og allir ná að jafna sig með tíð og tíma EF unnið er úr tilfinningunum, þær viðurkenndar og við viðurkennum að við erum ófullkomin og getum gert mistök. –
Við þurfum að taka ábyrgð á eigin líðan og hætta því sem kallað er „blaming game“ – eða að lifa í ásökun eða píslarvætti. –
Lausn eftir skilnað felst m.a. í því að fara að lifa eigin lífi, en ekki lifi fyrrverand maka. – … En sýndu þér skilning, farðu í gegnum tilfinningarnar – í gegnum sorgarferlið sem verður með því þroskaferli. –
Á námskeiðum Lausnarinnar um„Lausn eftir skilnað“ koma alltaf upp sömu spurningarnar og pælingar um kynlíf. – Sem betur fer er fólk nógu einlægt til að ræða það, því að námskeið þar sem fólk getur ekki verið heiðarlegt og einlægt að spyrja um það sem liggur þeim á hjarta gerir lítið gagn.
Flest fólk hefur þörf fyrir kynlíf, – jafnvel í sorgarferli. – Stundum bara nánd, snertingu og knús frá gagnstæðu kyni, nú eða sama kyni ef um samkynhneigða er að ræða. En um leið er það í fæstum tilvikum tilbúið og ekki í stakk búið til að hefja samband. – Hvað á þá að gera? –
Kynlífið er að sjálfsögðu meira en bara samfarir, kynlíf er einmitt snerting, nánd og knús – og svo margt, margt meira. –
Í Coda bókinni þar sem talað er um meðvirkni er sagt að eitt einkenni meðvirkni sé að sætta sig við kynlíf þegar að þú vilt ást. –
Nú flækist málið!
Ég held að þarna verði að mætast tveir aðilar sem eru svipað staddir, – sem eru tilbúnir í kynlíf nú eða knús, án þess að fara í allan pakkann – eða a.m.k. ekki strax – en kannski með þeim formerkjum að þessir tveir einstaklingar séu ekki að stunda kynlíf með öðrum einstaklingum líka – eða hvað? –
Verst að þetta er ekki allta svona einfalt, kannski byrjar þetta svona, en hvað ef vakna tilfinningar hjá öðrum aðilanum en ekki hinum? – Er hægt að stunda kynlíf saman í langan tíma án ástar? – Það hlýtur a.m.k. að koma einhvers konar væntumþykja. Þá gæti hin/n meðvirki/meðvirka farið að sætta sig við kynlífið til að halda í elskhugann. Það væri auðvitað óheiðarlegt og hann væri ekki að virða tilfinningar sínar.
Það mikilvæga er nefnilega að báðir aðilar komi hreint fram, – láti vita hvað þeir vilja, langar og þurfa, og á hvaða forsendum.
Eru forsendur beggja samræmanlegar? –
Hættan við að byrja of brátt í sambandi aftur, er að fólk sé hreinlega ekki búið að ná áttum og ekki búið að ganga í gegnum sorgarferlið og ætli jafnvel að fresta því eða taka „short cut“ með því að finna sér annan maka of fljótt. – („Short cut“ er þarna að stytta sér leið og hefur ekkert með „shortara“ að gera! 😉 )
E.t.v. er hægt að vinna þetta samhliða, ef fólk fer hægt í sakirnar og gefur hvort öðru tilfinningalegt rými og frelsi.
Margir leita að aðila til að eiga kynlíf með, – en vilja ekki fara í allan fjölskyldu- og ættarmótapakkann svona í sömu vikunni..
Sambönd verða að fá sinn tíma til að þroskast og þróast og við flýtum þeim ekki, þá er alltaf hætta á að eitthvað bresti.
Sambönd verða að byggja á gagnkvæmni, ekki ótta annars aðilans við að missa hinn, og alls ekki á lygi.
Ég hlustaði einu sinni á konu sem sagði: „Ég hitti þennan mann, ég var ekki alveg tilbúin en ég var svo hrædd um að ég væri að missa af tækifærinu ef hann væri sá rétti“ … Ef maðurinn er virkilega sá eini rétti þá gefur hann henni sinn tíma og er þolinmóður og öfugt. Ef það er til eitthvað sem heitir „Mr. Right“ eða „Mrs. Right“ – fyrir okkur, þá er þessi aðili hinn rétti og ekkert breytir því. –
Við getum oft ætlað er að vera vitur og gera allt faglega, „I can´t help falling in love with you“ .. syngur hjartaknúsarinn Julio – og stundum er bara við ekkert ráðið, – en þá er að vinna úr þeim aðstæðum líka. – Taka það á æðruleysinu eins og annað! ..
Reyndar er hverjum manni hollt að verða ástfanginn af sjálfum sér, og það má líka hlusta á Julio með það í huga, – að komast ekki hjá því að verða ástfanginn af sjálfum sér! … Það er auðvitað besti grunnurinn fyrir ást á öðrum einstakling. –
„Love is not something we give or get: it is something that we nurture and grow, a connection that can only be cultivated between two people when it exists within each one of them – we can only love others as much as we love ourselves“ (Brené Brown, PhD).
Jæja, pistill um kynlíf og knús breyttist í pistil um ást .. svona vill þetta fara! ..
Er að endurvekja þennan pistil – en hann var upphaflega birtur í byrjun maí 2012.
Þessi pistill er skrifaður til þeirra sem hafa gengið í gegnum skilnað.
Ég er nú búin að hlusta á marga lýsa hvað þeir eru að upplifa eftir skilnað og eitt af því sem fólk er mjög upptekið af, er hvað fyrrverandi maki er að aðhafast. Svo ekki sé talað um ef að hann er kominn með nýjan maka.
Fókusinn getur í ákveðnum tilfellum orðið svo sterkur á líf fyrrverandi maka, að eigið líf fellur alveg í skuggann, og reyndar gleymist alveg.
Ef það sem fyrrverandi er að gera hefur ekki bein áhrif á þig, fjárhagslega eða ef það eru börn í spilinu og hegðunin snertir þau illa, þá kemur þér það ekkert við! ..
Annað hvort er fólk skilið eða ekki.
Situr þú heima og hugsar: „Hvað ætli hann sé að gera núna?“ – „Oh, nú er hann búinn að bjóða henni til Spánar“ – eða „Æ, er hún að fara með þessum gaur á skíði“ .. „Hún gerði þetta nú aldrei fyrir mig“ .. „Hvað ætli þau séu að gera núna?“ .. o.s.frv. –
Svo er það samviskubitsskilnaðurinn „Æ, ætli hún/hann bjargi sér“ – „Hvernig getur hún/hann reddað þessu?“ – „Rosalega er ég vond/ur að skilja við hann/hana, ég hefði kannski bara átt að þrauka þetta“ ..
Við verðum að gera ráð fyrir að hér sé um fullorðna einstaklinga að ræða, sem verða að læra að vera sjálfbjarga. Engin/n á að vera í hjónabandi gegn sínum vilja, bara af skyldurækni. Það er í raun óheiðarleiki, og gæti líka valdið því að viðkomandi færi að vera vondur við maka sinn, vegna eigin vanlíðunar. Það ætti að mínu mati alltaf að leita hjálpar, ráðgjafar eða að skoða orsakir þess að hjónaband er að trosna, áður en út í skilnað er farið, og endilega áður en út í einhver hliðarspor er farið. Það er mun dýrara að skilja en leita sér ráðgjafar, en þegar fólk hefur tekið ákvörðun og er jafnvel búið að taka skrefið, hjálpar það engum að lifa við samviskubit.
Ef þú ert með hugann, eða fókusinn á fyrrverandi maka, þá ertu ekki með hugann hjá sjálfum/sjálfri þér og þá ertu heldur ekki að vinna í þínu lífi, að koma því á flot á ný, heldur stödd/staddur víðs fjarri þér. – Jafnvel, í sumum tilfellum, að reyna að komast (meðvitað eða ómeðvitað) upp á milli þíns fyrrverandi og nýju konunnar/nýja karlsins. –
Þetta virkar auðvitað í báðar áttir, sá eða sú sem er komin/n í samband er stundum, samt sem áður, upptekin/n af sinni/sínum fyrrverandi eða er stjórnað af honum/henni og það er kannski ekki sérlega áhugavert fyrir nýja aðilann í lífi hans/hennar.
Því fyrr sem þú sættir þig við að þinn/þín fyrrverandi er farin/n að lifa sínu lífi, getur þú farið að lifa ÞÍNU lífi, og það skiptir ÖLLU máli. –
Athugaðu líka eitt; að ef að þið eigið börn saman, hlýtur þú að óska fyrrverandi maka hamingju, – vegna þess að börnin græða alltaf á að eiga hamingjusama foreldra.
Pabbi og mamma eiga kannski ekkert voðalega auðvelt með að vera glöð svona fyrst eftir skilnað, og jafnvel þó að sumir nái sér í annan félaga fljótlega eftir skilnað, þýðir það ekki að sárin séu ekki enn að gróa. –
Að óska öðrum velfarnaðar og hamingju, á aldrei að skaða okkar eigin hamingju. Ef að hamingja annarra skyggir á okkar hamingju, þá þurfum við að íhuga okkar gang. –
Allir eiga skilið að njóta farsældar.
Þó að par eða hjón skilji, þarf það ekki að þýða að þau séu vond, eða annar aðilinn vondur. Það getur þýtt að þau hafi ekki kunnað á samskiptin sín á milli. Hafi þroskast í sitt hvora áttina eða eitthvað álíka. Hafi e.t.v. ekki kunnað að veita hinu athygli, – og ekki kunnað að veita sjálfu sér athygli.
Kannski fær makinn meiri athygli eftir skilnað, en nokkru sinni í sjálfu hjónabandinu? – Hvað er það? Var ástin þá á eigingjörnum forsendum eða var hún skilyrðislaus? –
Hver og ein manneskja, hvort sem hún er fráskilin eða ekki, ber ábyrgð á sinni hamingju. Það getur vel verið að hún sé niðurbrotin, orðin lítil í sér eftir átök og árásir stjórnsams maka, – að hún komi viðkvæm og veik út úr brostnu hjónabandi, en þá er vinnan að gera sig heila/n. Ekki með því að standa í hefndaraðgerðum gegn fyrrverandi, eða vera með hugann hjá honum sí og æ, heldur með því að setja fókusinn á sjálfa/n sig. –
Fullt af fólki lagði leið sína í Bauhaus þegar það opnaði, – hvert erindi þessa fólks var kemur okkur nákvæmlega ekkert við. Við gætum eytt tíma okkar og orku í að dæma þetta fólk og pæla í erindi þeirra, en hvað hefur það upp á sig? – Kemur okkur eitthvað við hvað annað fólk er að gera á meðan það er ekki að beita ofbeldi eða fremja einhver hryðjuverk? –
Það sem skiptir aðal máli er ekki hvar hinir eru, eða hvað þeir eru að gera – heldur hvar við sjálf erum staðsett í okkar lífi. – Njótum þess að vera þar sem við erum, á okkar stað og í okkar tíma.
Skilnaður hefur mismunandi aðdraganda, hann getur komið okkur algjörlega í opna skjöldu, eða fólk hefur lengi verið að íhuga skilnað. Hann getur komið í friði, þ.e.a.s. hjón finna að sambandið er kulnað og þau treysta sér ekki til að blása lífi í það á ný, eða hann getur komið eins og stormveipur, algjört áfall fyrir annan aðilann. –
Aðdragandinn getur verið enginn eða langur, alveg eins og ef að um dauðsfall væri að ræða. Hvernig sem hann ber að höndum, fylgir honum sorg og sorgarferli, það þarf að fara í gegnum það ferli, væntanlega sárar tilfinningar eins og höfnun, reiði, doða, afneitun … en það er aðeins með því að fara í gegnum þessar tilfinningar sem við náum þroskanum. –
Sá sem er þroskaður fer líka að skilja það að dómharka eða hefnd virkar helst á þann sem hana ber í brjósti. – Það gerir hjartanu ekki gott. –
Það er því best að leyfa tilfinningunum að koma, fara í gegnum þær, kveðja þær og blessa, og um leið sinn fyrrverandi og fara svo að lifa SÍNU lífi. –
Í námskeiðinu „Lausn eftir skilnað“ hef ég flutt fyrirlestur sem ber heitið „Sorgarferli verður að þroskaferli“ – sem vísar að sjálfsögðu í þroskann sem verður í gegnum sársaukann og ekki síður sem verður við breytinguna. –
Stundum veljum við breytinguna, en stundum er hún þvinguð upp á okkur. –
Við viljum, að sjálfsögðu, fá að velja okkar breytingar, en þannig gengur heimurinn ekki alltaf fyrir sig. Um sumt höfum við ekkert val og þá verðum við að læra sáttina. –
Við getum ekki breytt veðrinu, en við getum klætt okkur út í veðrið og stundum höfum við tækifæri til að færa okkur úr stað, þ.e.a,s. að fara þangað sem veðrið er öðruvísi. Oftast er það nú frá snjóbyl og myrkri í sól og hita sem hugurinn leitar. – En það er önnur umræða.
Segjum að við höfum ekki möguleika á að koma okkur „í líkama“ burt úr veðrinu, þá er eina leiðin að gera það andlega, eða a.m.k. breyta viðhorfi okkar til þess, og þannig upplifa sól og hita innra með okkur, þessa sem við þráum svo mikið og hugsum til. –
Stundum verða breytingar sem við viljum ekki, þær sem eru þvingaðar upp á okkur, – líka hlutir sem við eiginlega neyðumst til að velja – eins og að velja skilnað frá maka. Það er aldrei valið á upphafsreit sambands, a.m.k. ekki ef farið er í sambandið á réttum forsendum. –
Stundum er dembt yfir okkur breytingum, – vinnustaðurinn er seldur og við þurfum að skipta um vinnu. Tækninýjungar hellast yfir og við þurfum að aðlagast og uppfæra okkur, eins og þær uppfærast. „Ný útgáfa af Firefox“ – nýtt tölvukerfi o.s.frv. – Einu sinni vann ég við bókhald og kunni bara vel á kerfið, svo var ákveðið að taka upp nýtt kerfi og ég fylltist óöryggi og hræðslu, – „Oh, ég kunni svo vel á hitt“ – en smám saman lærði ég á nýja kerfið. –
Við getum verið farin að mastera einhvern leik hér á Facebook, en ætlum við að hanga endalaust í honum eða prófa nýjan leik og vera eins og byrjendur? –
Ég held mér að vísu frá þessum leikjum því margir eru fíknivaldandi, – held mig bara við fíknina við að tjá mig skriflega 😉 .. – og reyndar munnlega líka –
Hvað sem er þá höfum við yfirleitt gott af breytingum en erum misvel búin til að aðlagast eða taka á móti þeim. – Við vitum að það er til fólk sem gengur alveg úr skaftinu við minnstu breytingar og hvað þá ef þær eru með stuttum fyrirvara. Reyndar er það einkenni þeirra sem eru með ýmsar greiningar, eins og ADHD sem þola illa breytingar og hvað þá illa undirbúnar eða óvæntar. – Heimurinn fer á hvolf.
Við þurfum reyndar ekkert að vera með neinar greiningar til að pirra okkur á breytingum sem eru illa undirbúnar eða við upplifum okkur í óhag.
Lífið er breytingum háð og lífið er flæði. –
Breyting er komið af „braut“ – og við flæðum eftir þessari braut breytinga. Það gerist yfirleitt hægt, umhverfið breytist, við eldumst, fólkið í kringum okkur breytist og eldist, sumir deyja og aðrir koma í staðinn, eins og segir í ljóðinu Hótel Jörð. –
„Lifið er undarlegt ferðalag“ –
Ef við höngum of lengi á sama punktinum, förum við oft að verða óróleg eða fer að leiðast. –
Þá þurfum við að þora að stokka spilin og sjá hvað við fáum á hendi. Stundum fáum við góð spil til að spila úr og stundum slæm. Kannski hendum við því sem við fáum og tökum „mannann“ – (manninn er aukabunki í spili sem heitir Manni, ef einhver þekkir það ekki). E.t.v. er manninn betri og e.t.v. verri. En við sitjum uppi með að spila úr spilunum og gera það besta sem við getum úr þvi. –
Svo þegar það spil er búið fáum við aðra gjöf og spilum úr henni. -Svo virðist sem heimurinn sé að breytast hraðar og hraðar. Heimurinn sem ég ólst upp í var miklu hægari og einfaldari að mörgu leyti.
Afþreyingar eru miklu fleiri í dag, fleiri rásir útvarps og sjónvarps og fleiri fjölmiðlar yfir höfuð. Vegalengdir hafa styst, firðir brúaðir og göng grafin undir sjó og gegnum fjöll. – Mataræðið frá soðnum fiski með kartöflum og hamsa yfir í kjúkling, sætar kartöflur og hvítlaukssósu. –
Fulllt, fullt af breytingum og á ógnarhraða eiginlega. -Við getum spornað við breytingum, – en að einhverju leyti er betra að fara með flæðinu „go with the flow“ – að sjálsögðu með vitund en ekki í meðvitundaleysi og að sjálfsögðu með athygli en ekki tómlæti. Bæði í eigin garð og í garð náungans. –
Leyfum breytingunum að þroska okkur. Breytingarnar eru skóli og flest erum við að fara í gegnum margar háskólagráður í þessum lífsins skóla á okkar lífstíð, með það sem að hendi ber. -Við getum ekki stungið höfðinu í sandinn og sagt að heimurinn sé ekki að breytast, – sem betur fer er mikil vitundarvakning í gangi, – kannski vegna þess að margir vondir hlutir hafa ýtt okkur til að hugsa okkar gang. Hafa ýtt við þroskaferli heimsins til að fara að sýna meiri samhug og vináttu í garð hvers annars, í stað samkeppni og dómhörku.
Við getum ekki veitt hinu óumbreytanlega viðnám, það skapar aðeins spennu í okkur sjálfum. – Viðnám við veðri og viðnám við því sem er skapar vandræði. –
„Accept what is“ segir Tolle og það er það sem hann meinar. En um leið og við samþykkjum það sem er, höfum við valið um viðhorf.
Ég heyrði góða dæmisögu í gær, um val- eða ákvörðunarkvíða.
Maður var staddur á veitingahúsi, það var svo margt á matseðlinum sem hann langaði í að hann gat ekki valið. Hann ákvað því að velja ekki neitt. – Hann gæti verið að missa af góðum fiski dagsins ef hann veldi Tortillurnar, eða missa af kjúklingi í Pestó ef hann veldi humarpizzuna. – Hvað ef að það sem hann veldi væri ekki svo gott? –
Ef þessi maður veldi aldrei neitt af matseðli vegna þess að hann óttaðist að hann væri a) að missa af öðru betra eða b) veldi vondan rétt, myndi hann auðvitað deyja úr hungri, – gefandi okkur að hans eina uppspretta fæðu væri af þessum matseðli (en það má í dæmisögum). –
Það sama á við um lífið okkar. Ef við veljum ekki, eða veljum að velja ekki, hvað sitjum við uppi með? – Leiðindi? Andlega vannæringu? –
Stundum erum við komin á það stig að vera illa vannærð andlega og þá tekur heimurinn sig til og velur fyrir okkur. – Við völdum ekki, en heimurinn velur að bjóða okkur upp á eitthvað. Kannski er það uppáhaldsrétturinn en svo getur það verið það sem við hefðum ALDREI valið sjálf, einhver matur sem okkur finnst ferlega vondur, jafnvel ógeðisdrykkur.
Við erum ekki alltaf tilbún að taka á móti því sem að höndum ber, hvað þá ef það eru ein vandræðin ofan á önnur? –
Þegar við förum í „Why me Lord?“ gírinn. –
Ættum við að spyrja „Why not somebody else Lord?“ – slepptu mér.
Við spyrjum eflaust sjaldnar „Why me Lord – why am I so lucky to be born where there is plenty of food, clean water, health care etc… “ –
Af hverju spyrjum við ekki að því? –
Eric Hoffer skrifaði,
„Á tímum breytinga eru það þeir sem læra sem erfa jörðina.“
Sársaukinn er svaðalegur kennari, það þekkja þeir sem hafa þurft að fara í gegnum hann, og það þurfum við flest. –
Við vitum líka að það fólk sem hefur gengið í gegnum hvað mest – sem hefur ekki flúið sársaukann, ekki flúið „musteri viskunnar“ ..
Musteri viskunnar er gífurleg blanda sorgar og gleði og meira að segja ótta. Þau hugrökku ganga inn í óttann, jafnvel þó þau séu hrædd, hann varir þá skemur því að það sem við óttumst kemur þá í ljós, og þegar það er komið í ljós verður það ekki eins óttalegt (því það er komið í ljós). –
Að sama skapi er eina aðferðafræðin að eiga við sorg að ganga í gegnum hana, ganga í gegnum höfnunardyrnar, reiðidyrnar, pirringsdyrnar, einmanaleikadyrnar og hvað sem þær heita, því að einnig á bak við þær dyr er léttara andrúmsloft. –
Ef við veljum að ganga ekki í gegnum þær, stöndum við fyrir utan en sitjum uppi með allan pakkann, – við komumst ekki yfir tilfinningarnar öðru vísi en að fara í gegnum þær og leyfa þeim að koma. –
Við getum deyft þær og við getum flúið þær.
Flóttaleiðirnar eru margar og við köllum þær oft fíknir. –
Fíknir eru til að forðast það að horfast í augu við okkur sjálf, að upplifa okkur sjálf og finna til. – Fíkn í mat, vinnu, kynlíf, sjónvarp, tölvu eða hvað sem er. –
„Súkkulaði er hollt í hófi“ – var fyrirsögn sem nýlega var í blöðunum.
Margir lásu bara: „Súkkulaði er hollt“ – og mig minnir að rauðvínsglasið eina sem átti að drekka á hverjum degi hafi fengið svipaða meðferð.
Flóttaleiðin verður því – „Rauðvín er hollt“ – „Súkkulaði er hollt“ … en sama hvað er, það er allt gott í hófi ( undantekningin er auðvitað eitur, eða það sem er eins og eitur fyrir líkama okkar hvers og eins). Ef við getum ekki umgengist það í hófi þurfum við að skoða hvað er að í lífi okkar, hvaða tilfinningadyr við erum að forðast. –
Kannski það að svara ekki eigin þörfum, löngunum? – Kannski það að hafa ekki hugrekkið eða þorið að lifa ástríðu sína. Skrifa bókina? – Stofna sitt eigið? – eða bara hugrekkið við að segja skoðun sína upphátt?
Hugrekkið við að leyfa sér að skína og lifa af heilu hjarta? –
,,Vísa mér veg þinn Drottinn, að ég gangi í sannleika þínum, gef mér heilthjarta …… ” Sl. 86:11
Það tók Brené Brown rannsóknarprófessor mörg ár og mikla menntun, viðtöl við tugi ef ekki hundruði manna og kvenna til að komast að því að þeir sem lifðu heilbrigðustu lífi í sátt og samlyndi við sjálfa sig væru það sem hún kallar „The Whole hearted People“ – Fólk sem lifir af heilu hjarta. –
—-
Stundum sitjum við uppi með upplifunina af tómarúmi, – þegar við veljum ekkert af matseðlinum sem lífið hefur að bjóða upp á. Eða við þorum ekki að þiggja það sem er í boði.-
Þá teygjum við okkur oft í flöskuna, matinn, annað fólk eða hvað sem það er sem við verðum háð til að fylla í tómið, sem þó aldrei fyllist, því það er ekki það sem gefur okkur þá lífsfyllingu sem við leitumst eftir. –
Fyrst þurfum við að fylla „tómið“ sem ekki er tómt að vísu – en það eru „gleðifréttirnar“ – af okkar eigin gleði, ást og friði. – Þá erum við tilbúin í hvað sem er, og að mæta hverju og hverjum sem er. –
Við getum séð ljósið núna, ef við opnum fyrir það. – Fyllum okkur svo af því og leyfum því að skína innra með okkur þannig að við finnum fyrir því sem er nú þegar innra með okkur; rými sem er fullt af friði, ást og gleði. –
Þannig förum við meðvituð í gegnum lífið – þannig erum við vakandi. –
Ekki standa í skugga annarra þegar það er þitt eigið ljós sem lýsir þér. Ekki gera annað fólk að þínum æðra mætti og skyggja þannig á þinn æðri mátt. –
Eftirfarandi er (gróf) þýðing mín á pistli sem ég held reyndar að sé tekinn beint frá Eckhart Tolle. – Þarna er m.a. farið inn á lausnina frá meðvirkni, hvorki meira né minna, og þarna eru líka afskaplega mikilvæg skilaboð til okkar allra. – Að lifa í meðvitund, að veita sjálfum okkur athygli og hugsunum okkar. – Skynja ástina innra með okkur, gleðina og friðinn og láta hvorki utanaðkomandi né innri hávaða trufla það. –
En hér er pistillinn. –
Ástar/haturssambönd
Án þess að komast og þangað til að þú kemst í meðvitað viðveruástand, verða öll sambönd, og sérstaklega náin sambönd, verulega gölluð og að lokum vanvirk. Þau geta litið út fyrir að vera fullkomin um tíma, eins og þegar þú ert „ástfangin/n“ en óhjákvæmilega verður þessi sýnilega fullkomnun trufluð þegar að rifrildi, árekstrar, óánægja og andlegt eða jafnvel líkamlegt ofbeldi fer að eiga sér stað í auknum mæli.
Það virðist vera svo að flest „ástarsambönd“ verði ástar/haturssambönd fyrr en varir. Ástin getur þá snúist í alvarlega árás, upplifun fjarlægðar eða algjöra uppgjöf á ástúð eins og að slökkt sé á rofa. Þetta er talið eðlilegt.
Í samböndum upplifum við bæði „ást“ og andhverfu ástar – árás, tilfinningaofbeldi o.s.frv. – þá er líklegt að við séum að rugla saman egó sambandi og þörfinni fyrir að líma/festa sig við einhvern við ást. – Þú getur ekki elskað maka þinn eina stundina og svo ráðist á hann hina. Sönn ást hefur enga aðra hlið. – Ef „ást“ þín hefur andstæðu þá er hún ekki ást heldur sterk þörf sjálfsins fyrir heilli og dýpri skilning á sjálfinu, þörf sem hin persónan mætir tímabundið. Það er það sem kemur í staðinn fyrir hjálpræði sjálfsins og í stuttan tíma upplifum við það sem hjálpræði. –
En það kemur að því að maki þinn hegðar sér á þann hátt að hann mætir ekki væntingum þínum eða þörfum, eða réttara sagt væntingum sjálfsins. Tilfinningar ótta, sársauka og skorts sem eru inngrónar í meðvitund sjálfsins, en höfðu verið bældar í „´ástarsambandinu“ koma aftur upp á yfirborðið. –
Alveg eins og í öllum fíknum, ertu hátt uppi þegar fíkniefnið er til staðar, en óhjákvæmilega kemur sá tími að lyfið virkar ekki lengur fyrir þig.
Þegar þessar sársaukafullu tilfinningar koma aftur, finnur þú jafnvel enn sterkar fyrir þeim en áður, og það sem verra er, að þú sérð núna maka þinn sem orsök þessara tilfinninga. Það þýðir að þú sendir þær út og ræðst á hann með öllu því ofbeldi sem sársauki þinn veldur þér.
Þessi sársauki getur kveikt upp sársauka maka þíns, og hann ræðst á þig til baka. Á þessu stigi er sjálfið meðvitað að vona að þessi árás eða þessar tilraunir við stjórnun verði nægileg refsing til að minnka áhuga maka þíns á því að breyta hegðun sinni, svo að sjálfið geti notað árásirnar aftur til að dylja eða bæla sársauka þinn. –
Allar fíknir kvikna vegna ómeðvitaðrar afneitunar á að horfast í augu við og fara í gegnum eigin sársauka. Allar fíknir byrja með sársauka og enda með sársauka. Hverju sem þú ert háð/ur – alkóhóli – mat – löglegum eða ólöglegum fíkniefnum eða manneskju – ertu að nota eitthvað eða einhvern til að hylja sársauka þinn. –
Þess vegna – þegar bleika skýið er farið framhjá – er svona mikil óhamingja, svo mikill sársauki í nánum samböndum. – Þau draga fram sársauka og óhamingju sem er fyrir í þér. Allar fíknir gera það. Allar fíknir ná stað þar sem þær virka ekki fyrir þig lengur, og þá finnur þú enn meiri sársauka.
Þetta er ein af ástæðum þess að flestir eru að reyna að sleppa frá núinu – frá stundinni sem er núna – og eru að leita að hjálpræði í framtíðinni. – Hið fyrsta sem það gæti mætt ef fókus athygli þeirra er settur á Núið er þeirra eigin sársauki og það er það sem það óttast. Ef það aðeins vissi hversu auðvelt það er að ná mættinum í Núinu, mættinum af viðverunni sem eyðir fortíðinni og sársauka hennar, raunveruleikinn sem eyðir blekkingunni. –
Ef við aðeins vissum hversu nálægt við erum okkar eigin raunveruleika, hversu nálægt Guði. –
Að forðast sambönd er tilraun til að að forðast sársauka og er því ekki svarið. – Sársaukinn er þarna hvort sem er. Þrjú misheppnuð sambönd á jafn mörgum árum eru líklegri til að þvinga þig inn í að vakna til meðvitundar heldur en þrjú ár á eyðieyju eða lokuð inni í herberginu þínu. En þú gætir fært ákafa viðveru inn í einmanaleika þinn, sem gæti líka virkað. –
Frá þarfasambandi til upplýsts sambands.
Hvort sem við búum ein eða með maka, er lykilinn að vera meðvituð og auka enn á vitund okkar með því að beina athyglinni enn dýpra í Núið.
Til þess að ástin blómstri, þarf ljós tilvistar þinnar að vera nógu sterkt til að þú látir ekki hugsuðinn í þér eða sársaukalíkama þinn taka yfir og og ruglir þeim ekki saman við hver þú ert.
Að þekkja sjálfa/n sig sem Veruna á bak við hugsuðinn, kyrrðina á bak við hinn andlega hávaða, ástina og gleðina undir sársaukanum, er hjálpræðið, heilunin, upplýsingin.
Að aftengja sig sársaukalíkamanum er að færa meðvitund inn í sársaukann og með því stökkbreyta honum. Að aftengja sig hugsun er að vera hinn þögli áhorfandi hugsana þinna og hegðunar, sérstaklega hins endurtekna mynsturs huga þíns og hlutverkanna sem sjálfið leikur.
Ef þú hættir að bæta á „selfness“ missir hugurinn þennan áráttueiginleika, sem er í grunninn áráttan til að DÆMA, og um leið að afneita því sem er, sem skapar átök, drama og nýjan sársauka. Staðreyndin er sú að á þeirri stundu sem þú hættir að dæma, með því að sættast við það sem er, hver þú ert, ertu frjáls frá huganum. þá hefur þú skapað rými fyrir ást, fyrir gleði og fyrir frið.
Fyrst hættir þú að dæma sjálfa/n þig, og síðan maka þinn. Besta hvatningin til breytinga í sambandi er að samþykkja maka sinn algjörlega eins og hann er, án þess að þurfa að dæma hann eða breyta honum á nokkurn hátt.
Það færir þig nú þegar úr viðjum egósins. Allri hugarleikfimi og vanabindandi „límingu“ við makann er þá lokið. Það eru engin fórnarlömb og engir gerendur lengur, engin/n ásakandi og engin/n ásökuð/ásakaður.
ÞETTA ERU LÍKA ENDALOK ALLRAR MEÐVIRKNI, að dragast inn í ómeðvitað hegðunarmynstur annarrar persónu og þannig að ýta undir að það haldi áfram.
Þá munuð þið annað hvort skilja – í kærleika – eða færast SAMAN dýpra inn í Núið, inn í Verundina. Getur þetta verið svona einfalt? – Já það er svona einfalt. (segir Tolle)
Ást er tilveruástand. „State of Being“ – Ást þín er ekki fyrir utan; hún er djúpt innra með þér. Þú getur aldrei tapað henni, og hún getur ekki yfirgefið þig. Hún er ekki háð öðrum líkama, einhverju ytra formi.
Í kyrrð meðvitundar þinnar, getur þú fundið hinn formlausa og tímalausa veruleika eins og hið óyrta lif (andann?) sem kveikir í þínu líkamlega formi. Þú getur þá fundið fyrir þessu sama lífi djúpt innra með öllum öðrum manneskjum og öllum verum. Þú horfir á bak við slæðu forms og aðskilnaðar. Þetta er upplifun einingarinnar. Þetta er ást.
Jafnvel þó að einhverjar glætur séu möguleikar, getur ástin ekki blómstrað nema þú sért endanlega laus við að skilgreina þig í gegnum hugann og að meðvitund þín verði nógu sterk til að eyða sársaukalíkamanum – eða þú getir a.m.k. verið meðvituð/meðvitaður sem áhorfandi. Þá getur sársaukalíkaminn ekki yfirtekið þig og með því farið að eyða ástinni. Eða vera eyðileggjandi fyrir ástina. –
(Ath! þeir sem kannast ekki við hugtakið „sársaukalíkami“ þá er það líkaminn sem laðar að sér vonda hluti sem þú undir niðri veist að koma bara til með að auka á vansæld þína. – Offitusjúklingur leitar í það sem fitar hann, sá sem er að reyna að hætta að reykja fær sér sígarettu, sá sem þarf að byggja sig upp andlega leitar eftir vandamálum og leiðindafréttum og „nærist“ þannig – nærir sársaukalíkama sinn. – Þekkir þú einhvern sem hegðar sér svona? –
Það að koma sér úr skaðlegum aðstæðum, getur bæði verið líkamlegt og huglægt. Að sjálfsögðu lætur enginn bjóða sér árásir annarra eða ofbeldi, – og því er sjálfsagt að koma sér þaðan. En meginatriði er að komast úr skaðlegum aðstæðum sjálfs sín, þegar við erum okkar eigin verstu skaðvaldar. – Fylgjumst með hvað við gerum, verum okkar eigin áhorfendur, sjáum, viðurkennum og lærum.
Á hvaða tímapunkti er ákvörðunin tekin, væri kannski nærri lagi að spyrja. –
Er hún kannski tekin áður en sambandið hefst?
Er hún kannski tekin þegar fyrsti trúnaðarbresturinn verður?
Er hún kannski tekin þegar þú uppgötvar að heiðarleikinn er ekki til staðar?
Er hún kannski tekin þegar hugrekkið skortir til að tjá sig um líðan sína, langanir, þarfir og væntingar til makans og farið er að leita annað?
Er hún kannski tekin þegar þú tjáir þig við makann, eða reynir það og hann gerir lítið úr tilfinningum þínum? –
Þessar spurningar vekja örugglega upp aðrar spurningar, sérstaklega sú fyrsta, – hvernig getum við verið búin að taka ákvörðun um eitthvað áður en við hefjum það? – Auðvitað er sú ákvörðun ekki meðvituð, – en það getur verið eitthvað sem við höfum lært eða tileinkað okkur úr æsku og tökum því með okkur sem farangur inn í samband, sem verður til þess að sambandið brestur. En endilega mæta á svæðið ef það eru spurningar, en ekki sitja uppi með þær. –
Fyrirlestur um aðdraganda skilnaðar, orsök og afleiðingar, sorgina sem situr eftir þrátt fyrir að vera e.t.v. sá/sú sem tók endanlega ákvörðun um skilnað. –
Lausnin hefur haldið námskeiðið Lausn eftir skilnað, fyrir konur, í nokkur skipti og er með slík á dagskrá áfram. – Nú hefur bæst við „Lausn eftir skilnað, fyrir karla“ – En við veljum að hafa þetta aðgreint. –
Fyrirlesturinn verður þó fyrir alla, og líka þau sem ekki eru fráskilin en eru e.t.v. að íhuga skilnað eða vilja bara vita meira um skilnað og orsakir hans og afleiðingar. Kannski forða skilnaði? –
Ég skrifaði pistil nýlega um mikilvægi því að „giftast“ eða gefast sjálfum sér. – Með því undirliggjandi sem þarf til að hjónaband virki. – Ég held það fari varla á milli mála að þar þarf að ríkja ást – virðing og traust. –
Mikilvægi sjálfsvirðingar – sjálfstraust og að elska sjálfa/n sig verður seint dregið í efa. Þ.e.a.s. að þykja vænt um sjálfa/n sig en ekki í hefðbundinni merkingu eða eigingirni. –
Í framhaldi af því segjum við oft að við verðum að elska okkur sjálf, virða og treysta til að aðrir geri það. Sú staðhæfing er góð og gild eins langt og hún nær. –
En lífið er svo skemmtilega (leiðinlega?) flókið – og það er staðreynd að margir eiga í erfiðleikum með að elska sig, virða og treysta og það þýðir ekki að við megum ekki eða eigum ekki að elska, virða og treysta þeim sem eru í vandræðum með það. –
Við getum nefnilega elskað, treyst og virt án skilyrða. – Þ.e.a.s. við getum fókuserað á að allar manneskjur séu elsku, virðingar og trausts verðar. – Ef þær eru brotnar er erfitt fyrir þær að byggja upp elsku, virðingu og traust án utanaðkomandi aðstoðar. –
„Ég fór að trúa að ég gæti þetta af því að þú trúðir á mig!“ –
Þetta er raunveruleg setning úr bréfi nemanda til námsráðgjafa.
Þó að umhverfið, eða í þessu tilfelli námsráðgjafinn, hafi áhrif, er það í raun alltaf nemandinn sem þarf að taka ákvörðun eða velja að hlusta á ráðgjafann, að samþykkja það sem hann segir og gera það að sínu. Þ.e. að fara að hafa trú eða traust á sjálfum sér eða getu sinni.
Margir hafa heyrt söguna um froskana sem voru að keppast um að klifra upp í mastrið. –
Hópur af froskum lagði af stað, en niðri var hópur sem kallaði, „þetta er ekki hægt“ – „Þetta tekst aldrei“ .. o.s.frv. – einn af öðrum gafst upp þar til einn froskur varð eftir og kláraði alla leið á toppinn. – Af hverju gafst hann ekki upp? –
Froskurinn var heyrnalaus. –
Það mætti líka snúa þessari sögu við, þar sem liðið á jörðinni væri að hvetja áfram og kalla hvatningar. Hvað hefði gerst þá? –
—
Hvernig tengist hjónaband með undirliggjandi ást, trausti og virðingu inn í þetta froskadæmi? –
Jú, við hjónavígslu lofar parið hvort öðru gagnkvæmri virðingu, ást og trausti. –
Gagnkvæmnin felur í sér að gefa og þiggja virðingu, ást og traust.
Á sama hátt og hver manneskja þarf að rækta sjálfa sig og það er eflaust grunnforsendan (eins og að elska sjálfa sig, virða og treysta) þá þurfa tveir aðilar að rækta hvern annan, og – hjónabandið þarf að rækta. –
Þarna fer oft ýmislegt að fara úrskeiðis. – Af hverju rakna hjónabönd upp? –
Það er þegar jafnvægið klikkar. – Þræðirnir ná ekki að spinnast saman eða liturinn fer að leka úr öðrum yfir í hinn. – Hjónabandið er úr tveimur heilum þráðum, sem þurfa að haldast heilir og vefja saman eitt sterkt band. –
Í upphafi getur pari liðið eins og algjört jafnvægi ríki, – það er þegar ástin er allsráðandi og eins og sagt er þá getur ástin blindað, þessi ástríðufulla ást, – ekki þessi sem varir, þessi sem er meira eins og djúp væntumþykja. –
Þegar fólk fer að upplifa mannlegu hliðarnar, – þá fara hlutir sem voru jafnvel krúttlegir áður að fara í taugarnar á hinum. –
Við getum tekið dæmi af konu sem er lengi að gera sig klára, og er af þeim orsökum alltaf of sein. Í tilhugalífinu þótti manninum hennar þetta krúttlegt, að hún tæki langan tíma að undirbúa sig fyrir hann og bara fyndið að mæta of seint í matarboð eða í leikhúsið. Seinna þegar þau eru gift, er þetta að hans mati einn af hennar stærstu ókostum og farið að taka mjög á taugarnar, og orðinn orsakavaldur margra uppákoma og rifrilda.
Seinlæti og það að koma of seint eða láta bíða eftir sér er í raun óvirðing við tíma annarra. Sá aðili sem lætur bíða eftir sér er því að sýna bæði maka og öðrum „þolendum“ óvirðingu. – Óstundvísi er oft ávani eða lærð hegðun sem þarf að aflæra. En til þess þarf viljann til þess. –
Kona sem er búin að segja manni sínum að henni finnist dásamlegt að hann færi henni blóm við og við, – og hann færir henni aldrei blóm, er að óvirða langanir konunnar með að hlusta ekki á hana. –
Við verðum að yrða óskir okkar, langanir og þrár – og makinn á móti að virða þessar óskir, langanir og þrár (að sjálfsögðu á meðan það gengur ekki á virðingu makans). –
Þessar dæmisögur eru bara brotabrot og virka kannski einfaldar, en geta í raun verið upphafið að óánægjuferli. –
Þó að við eigum ekki að þrífast á viðurkenningum né hrósi, blómum eða hegðun annarra, þá komumst við ekki hjá því að slíkt hefur áhrif. Við þurfum ekki að láta eins og að við séum ónæm fyrir hrósi eða viðurkenningu, það er líka gott í hófi, eins og súkkulaði eða rauðvín er gott í hófi 😉
– Við þurfum að sýna tillitssemi og virðingu, – við erum tilfinningaverur og það er nú þannig að t.d. samlífið sem endar í rúminu á kvöldin hefst oft að morgni. –
Náin og falleg samskipti yfir daginn byggja upp áhugann fyrir kvöldið – á meðan vond samskipti og óvirðing brýtur niður áhugann. – Merkilegt þegar sumir halda að það sé hægt að vera leiðinleg/ur við maka sinn og fjarlæg/ur allan daginn jafnvel gera lítið úr – og svo eigi allt að „gerast“ um kvöldið.
Auðvitað eru undantekningar – en þær eru ekki reglan. –
Hjón deila næstum öllu með hvort öðru, lífi sínu og tilfinningum. Það er mjög mikilvægt að virða tilfinningar hvers annars, annars er ekki hægt að tjá sig um þær og þær safnast bara upp í hnút. –
Að sjálfsögðu þarf fólk að komast að samkomulagi, hvað er eðlilegt og hvað ekki og hafa sameiginlegar reglur og gildi fyrir heimilið, og þá ekki síst þegar börn eru í spilinu. –
Æ oftar heyri ég af körlum í hjónabandi sem vilja skoða klámsíður á netinu, – konan biður þá um að hætta, en ekki hættir maðurinn og unglingar á heimilinu komast jafnvel í efnið. – Þetta er raunveruleikinn. –
Ef að hjón eru ekki fær um að virða langanir, þrár, væntingar eða skoðanir hvers annars, þá fer að fjara undan. –
Hvað þá að virða hvort annað bara sem manneskjur. –
Mörg hjón stunda það, annað hvort bæði eða annað að gera lítið úr hinu og ýta oft á viðkvæmustu takkana, og það geta þau vegna þess að þau þekkjast svo vel. –
Sá aðili sem gerir þetta, notar það að hæðast að maka sínum, jafnvel fyrir framan annað fólk er yfirleitt sjálfur í vanlíðan. Þetta er því keðjuverkandi. –
Ég þekki þetta af eigin raun, – bæði að vera gert lítið úr og að gera lítið úr. –
Þetta kallast gagnkvæm óvirðing. –
Gagnkvæm óvirðing kemur þegar báðir aðilar eru brotnir, líður illa og stundum þarf bara einn að byrja og svo hefst vítahringurinn. –
Hjónabandið er því, eins og fyrirtæki, ekki sterkara en veikari hlekkurinn eða aðilinn. –
Fólk getur viljað vel, upplifir jafnvel væntumþykju – en kann ekki samskipti. – Kann ekki umgengi og skilur ekki hvað er eiginlega í gangi. –
Af hverju vill hún/hann ekki elskast með mér í kvöld? –
Af hverju er hún/hann í fýlu? –
Af hverju er hann/hún farin/n að leita í aðrar áttir?
Við verðum að spyrja af hverju, en ekki bara að ráðast á afleiðingarnar. –
Ef hjón vilja bæta samband sitt, þarf að:
Virða sig, virða maka sinn, virða hjónaband sitt, virða mörk sín o.s.frv. –
Það þarf að taka tillit til eigin langana og þarfa og yrða þær, ekki bara vona að makinn fatti, því að það er ekkert víst að hann hafi alist upp í þannig umhverfi. Á móti þarf sá sem tekur við að hlusta á langanir og þarfir og virða þær. –
Ekki gera lítið úr, ekki hæðast að. Ef fólk er ekki sammála þá verður að komast að samkomulagi eða niðurstöðu.
Stundum er það þannig að forsendurnar fyrir hjónabandinu eða sambandinu voru alltaf rangar og því er erfitt að bjarga, stundum hefur annar aðilinn beitt það miklum rangindum eða ofbeldi að því er erfitt að bjarga og þeim sem beittur var ofbeldinu bjóðandi að halda áfram. –
En þegar BÁÐIR aðilar sjá möguleika á því, og langar til að byggja upp gagnkvæmt traust, virðingu og elsku, þá ber að hafa það í huga að:
Það er dýrara og oft mun sársaukafyllra að skilja en að leita sér hjálpar eða fá ráðgjöf.
Þrátt fyrir ofan sagt, er forsendan alltaf að elska sig, virða og treysta. Því sá sem gerir það lætur ekki bjóða sér óvirðingu, yrðir tilfinningar sínar langanir og þarfir, setur eðlileg mörk í samskiptum og lítur ekki á sig sem stærri eða minni en aðrar manneskjur, heldur jafningja. –
Jafnframt: Það er sagt að við getum ekki breytt fólki og það er satt svo langt sem það nær. – Við breytum ekki fólki, það breytir sjálfu sér. – Þegar við segjum við einhvern að við treystum viðkomandi getur hann valið sjálfur hvort hann trúir því eða ekki. Við ákveðum það ekki fyrir hann. –
Við getum haft áhrif á fólk með því að breyta okkur, framkomu okkar, viðmóti og hvernig við umgöngumst það.
Við getum haft áhrif með því að vera fyrirmyndir, fyrirmyndir í elsku, virðingu og trausti. – Bæði á sjálfum okkur og öðrum. –
Þetta er búið að vera átakamikið umræðuefni, – set hér í restina trailerinn úr „Steiktir grænir tómatar“ – þar sem frúin var óánægð með sjálfa sig og ónærð í hjónabandinu og var farin að leita huggunar í konfektkassa og eiginmaðurinn í íþróttunum í sjónvarpinu. – Hún var að reyna að fá athygli hans, m.a. á tragikómískan hátt með að vefja sig inn í sellófan, en í raun var það endurnýjað sjálfstraust hennar í gegnum samtöl við fullorðna konu sem vakti athygli og áhuga eiginmannsins. –
Þú getur valið hvort þér þykir þetta trúverðugt.
Að lokum, það er aldrei uppbyggilegt að fara í ásökunargír hvorki gagnvart sjálfum sér eða maka, – miklu betra að setja sig í þann gír að vilja sýna sjálfum sér skilning, skilja maka sinn og skilja sjálfa/n sig.
Lokaspurning:
Hvað átt þú skilið og hvað ætlar þú að gera í því?
JÓHANNA MAGNÚSDÓTTIR, 